Sau 4 năm Bắc Ninh áp dụng xử phạt vi phạm trật tự ATGT qua hệ thống camera giám sát giao thông, đa số các phương tiện lưu thông qua những nút giao này đều nghiêm chỉnh chấp hành việc dừng đỗ đúng qui định, tỉ lệ vi phạm các lỗi như vượt đèn đỏ, lấn làn…giảm rõ rệt. Thực tế này khẳng định, việc xử phạt nguội không chỉ giúp lực lượng chức năng hạn chế xuống đường, tiết kiệm nhân lực, thời gian, giảm áp lực mà còn hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý, giám sát, xử lý các trường hợp vi phạm một cách chính xác, kịp thời. 

Hình thức "phạt nguội" được CSGT tỉnh Bắc Ninh ttriển khai thí điểm từ cuối năm 2019, tại ngã tư Lý Thái Tổ - Huyền Quang (thành phố Bắc Ninh), sau đó nhân rộng ra 3 điểm xử phạt trên địa bàn thành phố Bắc Ninh và thị xã Quế Võ. Cụ thể là tại các ngã tư: Nguyễn Gia Thiều-Nguyễn Đăng đạo, Nguyễn Trãi-Nguyễn Quyền và ngã tư phố Mới (đoạn QL18 giao với TL 279). Thời gian tới, Công an tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông, Sở Giao thông vận tải rà soát, cắm bổ sung biển báo, sơn lại vạch kẻ đường bảo đảm đầy đủ các điều kiện, chuẩn bị triển khai “phạt nguội” tại 11 điểm khác trên địa bàn toàn tỉnh; bảo đảm 100% các tuyến, địa bàn phức tạp, “điểm đen”, điểm tiềm ẩn TNGT, khu vực gầm cầu tuyến Quốc lộ trên toàn tỉnh đều có hệ thống camera giám sát. Cùng với đó, một số huyện như Yên Phong, Tiên Du, Lương Tài cũng đang gấp rút khảo sát địa điểm để đề xuất lắp camera phục vụ cho việc xử phạt nguội các trường hợp vi phạm trật tự ATGT.

Để triển khai đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả việc xử phạt nguội trên diện rộng, Trung tâm giám sát giao thông Phòng CSGT Công an tỉnh Bắc Ninh đã được đầu tư theo mô hình Trung tâm giám sát cấp 3 theo quy định tại Thông tư số 75 của Bộ Công an. Trung tâm đang khai thác đồng thời 2 hệ thống camera, gồm: Hệ thống camera do UBND tỉnh Bắc Ninh đầu tư và hệ thống camera do Cục C08 (Bộ Công an) phối hợp với Tổng công ty viễn thông Toàn cầu (GTEL) triển khai thí điểm tại Công an tỉnh Bắc Ninh.

Nếu như hệ thống camera do UBND tỉnh Bắc Ninh đầu tư (5-11-2019) chỉ có hợp phần bao gồm 4 máy tính trạm, 2 máy cụm màn hình phục vụ khai thác dữ liệu của 60 camera lắp tại 17 điểm, thì ở hệ thống camera thí điểm do Cục C08 (Bộ Công an) phối hợp với Tổng công ty viễn thông Toàn cầu (GTEL) triển khai (tháng 4-2023) ngoài được trang bị hợp phần gồm máy chủ, 2 máy trạm, cụm 3 màn hình (đặt tại Phòng CSGT), còn được trang bị thêm các thiết bị cầm tay, GPS gắn trên xe tuần tra, cộng với thiết bị máy móc, phần mềm do Tổng Công ty GTEL đầu tư. Phần mền này ngoài tính năng quan sát, thu thập dữ liệu hình ảnh để phân tích vi phạm giống hệ thống camera của tỉnh còn có một số tính năng khác như hỗ trợ công tác tuần tra kiểm soát (lập, phê duyệt kế hoạch tuần tra, ghi nhận kết quả tuần tra hoàn toàn trên môi trường điện tử; mô tả hành trình của phương tiện tuần tra, truyền dữ liệu vi phạm qua hệ thống camera đến các tổ tuần tra phục vụ xử phạt ngay tại hiện trường…).

Theo thống kê, chỉ riêng tại điểm VNPT (ngã tư Lý Thái Tổ - Huyền Quang), kể từ khi triển khai đến nay, Phòng CSGT Công an tỉnh đã gửi 7.965 thông báo đến người vi phạm, xử phạt 3.907 trường hợp, thu nộp Kho bạc Nhà nước hơn 15 tỉ đồng. Tính từ thời điểm triển khai xây dựng Tỉnh ATGT (15-3-2023 đến nay), cũng đã có 617 trường hợp vi phạm bị lực lượng chức năng ra quyết định xử phạt, thu nộp số tiền gần 2 tỉ đồng. Ngoài ra, thông qua hệ thống camera cầm tay được trang cấp, hay hình ảnh do tổ chức, cá nhân cung cấp, trên mạng xã hội…lực lượng chức năng đã xác minh và tiến hành xử phạt gần 2.000 trường hợp với số tiền thu 2,3 tỉ đồng.

Có thể thấy, việc phạt nguội qua hệ thống camera giám sát đã và đang đem lại hiệu quả tích cực, tạo sức răn đe và nâng cao ý thức tự giác, xây dựng văn hóa cho người tham gia giao thông. Tuy nhiên, quá trình triển khai phạt nguội hiện vẫn còn gặp không ít khó khăn, vướng mắc. Đầu tiên là do các camera lắp đặt ở ngoài trời chịu tác động của thời tiết nên dễ xảy ra sự cố, đòi hỏi nhân lực và kinh phí bảo trì, bảo dưỡng lớn; nhiều phương tiện mua bán, chuyển nhượng nhưng không làm thủ tục sang tên nên gây khó khăn cho quá trình xác minh, xử lý; kết quả phạt đối với xe máy vi phạm chưa cao do thiếu chế tài bắt buộc người vi phạm đi nộp phạt. Trong khi đó, phần mềm xử phạt nguội chưa kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu đăng ký xe, đăng kiểm nên việc tra cứu thông tin chủ xe, cảnh báo đăng kiểm phải làm thủ công…

Những khó khăn, vương mắc cần sớm được khắc phục, xử lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng chức năng của tỉnh Bắc Ninh đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào quá trình thực thi nhiệm vụ, góp phần bảo đảm ANTT, ATGT trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh được an toàn, thông suốt.

Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, áp dụng khoa học công nghệ trong công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông giúp nâng cao ý thức tự giác chấp hành của người tham gia giao thông khi không có lực lượng chức năng ứng trực, góp phần giảm thiểu tai nạn, từ đó giúp phát huy hiệu quả lâu dài trong việc quản lý xã hội, quản lý nhà nước, xây dựng đô thị thông minh; bên cạnh đó còn đảm bảo được sự minh bạch trong xử phạt, tạo hành lang pháp lý cho Cảnh sát giao thông xử lý vi phạm.

Nguyên Đức