Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới tại Việt Nam
Ra đời với ý nghĩa nhân đạo nhằm hỗ trợ nạn nhân tai nạn giao thông nhanh chóng khắc phục tổn thất về người và tài sản, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đã không còn xa lạ với người dân sau nhiều năm triển khai.
Hiện nay, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đã được áp dụng rộng rãi trên thế giới cũng như tại Việt Nam trở thành công cụ quản lý nhân văn, hiệu quả mang lại lợi ích cho xã hội.
Ra đời với ý nghĩa nhân đạo nhằm hỗ trợ nạn nhân tai nạn giao thông nhanh chóng khắc phục tổn thất về người và tài sản, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đã không còn xa lạ với người dân sau nhiều năm triển khai. Tại Việt Nam, từ năm 1988, Chính phủ đã quy định loại hình bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới là bảo hiểm bắt buộc và lần lượt ban hành Nghị định số 30/HĐBT ngày 10/3/1988, Nghị định số 115/1997/NĐ-CP ngày 17/12/1997 để quy định cụ thể. Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới cũng được quy định là một trong số các loại hình bảo hiểm bắt buộc tại Điều 8 Luật kinh doanh bảo hiểm. Gần đây nhất, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 103/2008/NĐ-CP ngày 16/9/2008 về chế độ bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới.
Nghị định số 103/2008/NĐ-CP quy định, chủ xe cơ giới tham gia giao thông trên lãnh thổ Việt Nam và doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm thực hiện bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới theo quy tắc, điều khoản, biểu phí do Bộ Tài chính quy định.
Theo quy định tại Thông tư số 22/2016/TT-BTC ngày 16/02/2016 của Bộ Tài chính, đối với xe máy, chi phí mua bảo hiểm là 50.000 đồng hoặc 60.000 đồng tùy loại xe. Trong các vụ tai nạn do xe máy gây ra, số tiền chi trả bảo hiểm có thể lên đến 150 triệu đồng, bao gồm thiệt hại về người là 100 triệu đồng/người/vụ tai nạn; đối với thiệt hại về tài sản là 50 triệu đồng/vụ tai nạn. Nếu tai nạn gây tử vong cho 2-3 người ngồi trên xe của bên thứ ba thì tất cả nạn nhân đều được chi trả 100 triệu đồng/người.
Tuy nhiên, tỷ lệ xe máy tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự tại Việt Nam vẫn còn thấp, chỉ đạt khoảng 30% trong tổng số gần 60 triệu xe máy. Trong khi đó, tỷ lệ tham gia bảo hiểm với xe ô tô lên đến 90% (trong tổng số trên 3 triệu xe ô tô).
Để tạo thuận lợi cho người tham gia bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, hiện nay, Bộ Tài chính đang trình Chính phủ dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 103/2008/NĐ-CP. Dự thảo Nghị định đã sửa đổi, bổ sung quy định về hồ sơ bồi thường bảo hiểm theo hướng giảm nhẹ gánh nặng thủ tục cho chủ xe, lái xe; tăng tính chủ động và trách nhiệm của các doanh nghiệp trong việc thu thập hồ sơ bồi thường, rút ngắn thời gian tạm ứng bồi thường; mở rộng phạm vi và mức chi hỗ trợ bồi thường nhân đạo từ Quỹ Bảo hiểm xe cơ giới...
Bên cạnh các quy định nhằm tạo thuận lợi cho người tham gia bảo hiểm, tháng 1 vừa qua, Chính phủ và Bộ Tài chính đã ban hành Nghị định 03/2021/NĐ CP và Thông tư 04/2021/TT-BTC đề ngày 15/1/2021 về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới. Bộ đôi văn bản này sẽ thay thế Nghị định 103/2008/NĐ-CP và Thông tư 22/2016/TT-BTC từ ngày 1/3/2021 với nhiều thay đổi quan trọng. Nghị định 03 quy định trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm, bên mua bảo hiểm, các cơ quan liên quan trong công tác phòng chống, gian lận bảo hiểm. Trong đó, doanh nghiệp bảo hiểm phải xây dựng, triển khai và bố trí nhân sự kiểm soát thực hiện các quy chế, quy trình về hoạt động nghiệp vụ, kiểm soát rủi ro, kiểm soát nội bộ và phòng, chống gian lận bảo hiểm.
Từ thực tiễn cho thấy, sự ra đời của bảo hiểm xe cơ giới là cần thiết, khách quan và cần tiếp tục được áp dụng rộng rãi hơn nữa. Theo đó, các cơ quan chức năng cần tiếp tục tuyên truyền sâu rộng về lợi ích cũng như quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của xe cơ giới để người dân tham gia, đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của chính mình.
H.L
