Bồi thường thiệt hại ngay cả khi không có lỗi
Liệu có vô lý không khi người điều khiển xe ô tô, xe máy luôn phải bồi thường thiệt hại trong vụ TNGT đối với xe thô sơ, người đi bộ ngay cả khi người điều khiển xe ô tô, xe máy không có lỗi?
Trong rất nhiều vụ TNGT xảy ra, người điều khiển xe ô tô, xe máy luôn là người phải bồi thường thiệt hại, tuy nhiên tại sao lại phải bồi thường ngay cả khi mình hoàn toàn không có lỗi thì luôn là nỗi trăn trở của phần đông người điều khiển xe ô tô, xe máy. Thực tế, pháp luật quy định rất cụ thể về vấn đề này:
Bộ Luật dân sự 2015, tại Điều 601 quy định về bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra:
1. Nguồn nguy hiểm cao độ bao gồm phương tiện giao thông vận tải cơ giới, hệ thống tải điện, nhà máy công nghiệp đang hoạt động, vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, thú dữ và các nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật quy định.
Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải vận hành, sử dụng, bảo quản, trông giữ, vận chuyển nguồn nguy hiểm cao độ theo đúng quy định của pháp luật.
2. Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra; nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
3. Chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ trường hợp sau đây:
a) Thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại;
b) Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
4. Trường hợp nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì người đang chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ trái pháp luật phải bồi thường thiệt hại.
Khi chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ có lỗi trong việc để nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.
Luật Giao thông đường bộ, tại Điều 3 quy định về phương tiện giao thông cơ giới đường bộ gồm xe ô tô; máy kéo; rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo; xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự.
Như vậy, người điều khiển phương tiện xe ô tô, xe máy cần lưu ý theo quy định của pháp luật đây là nguồn nguy hiểm cao độ, khi tham gia giao thông người điều khiển phương tiện phải có trách nhiệm với chính phương tiện mình điều khiển, trong mọi hoàn cảnh phải chủ động và tránh các tình huống có thể gây tai nạn, trừ trường hợp bất khả kháng, tình thế cấp thiết hoặc trường hợp hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại. Khi người điều khiển phương tiện xe ô tô, xe máy có mua bảo hiểm TNDS bắt buộc thì sẽ được bảo hiểm chi trả bồi thường thiệt hại đối với người điều khiển xe thô sơ, người đi bộ và chỉ được bồi thường 50% thiệt hại (điểm a, khoản 3, điều 13, thông tư số 22/2016/TT-BTC ngày 16/02/2016 quy định Quy tắc, Điều Khoản, biểu phí và mức trách nhiệm bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới).
BBT
