Hồi 09^h30' ngày 20/02/2015, Đoàn tàu khách (Sài Gòn - Hà Nội) mang số hiệu SE8, chạy đến km 311⁺⁴⁰⁰ khu gian Vinh - Quán Hành, thuộc địa phận xã Nghi Liên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, đã va cán 02 người đi bộ qua đường sắt. Hậu quả 02 nạn nhân chết tại chỗ, chậm tàu 30'.

9 giờ 30' ngày 2-3, tại km 1593+ 380 trên đường sắt Bắc -Nam (thuộc xã Sông Phan, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận) đã xảy ra vụ tai nạn giao thông đường sắt khiến một người bị thương nặng. Thời điểm trên, tàu khách SPT2 chạy tuyến TPHCM - TP Phan Thiết đã va chạm với xe máy cày chở mì khi xe này đang băng ngang đường sắt. Cú va chạm mạnh khiến máy cày bị “cắt” làm đôi, đầu máy cày bị va đập vỡ nát, khoai mì rơi tung tóe khắp đường, người lái máy cày bị thương rất nặng. Hệ thống tín hiệu vào ga Sông Phan cũng bị hư hỏng nặng. Riêng đầu máy tàu hỏa bị hỏng không thể tiếp tục hành trình. Vụ tai nạn cũng khiến nhiều đoàn tàu chạy trên tuyến Bắc - Nam bị trễ giờ.

Vào 4 giờ 30 phút ngày 07/3/2015, tại Km 62+100 trên tuyến Quốc lộ 1A thuộc địa phận xã Yên Mỹ, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang xảy ra vụ tai nạn giao thông giữa đoàn tàu mang số hiệu 402T1 (chạy hướng Lạng Sơn – Hà Nội) đã va chạm với ô tô tải chở đất biển kiểm soát 98C - 001.60. Vụ tai nạn đã khiến đầu máy tàu bị trệch khỏi đường ray, 4 toa chở đá kế tiếp cũng bị trệch và lật nghiêng, lái tàu bị thương ở chân và được người dân đưa đi cấp cứu.

Gần đây nhất vào 21h40' ngày 10/3/2015, Đoàn tàu khách (Hà Nội - Sài Gòn) mang số hiệu SE5, chạy đến km 639⁺⁶⁵⁰ thuộc khu gian Quảng Trị - Diên Sanh (thị trấn Diên Sanh, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị), nơi có đường ngang phòng vệ bằng tín hiệu cảnh báo tự động, đã đâm vào xe ô tô đầu kéo BKS 75C-031.99 kéo theo rơ moóc BKS 75C-001.85. Sau khi đâm vào ô tô, đoàn tàu trôi khoảng 200 mét rồi dừng lại, đầu máy D19E-968 bị móp méo, đứt ra khỏi đoàn tàu và trôi thêm khoảng 700 mét. Phần đầu kéo xe ô tô bị văng ra bên phải hướng tàu chạy, còn thùng xe văng bên trái hướng tàu chạy và nằm trên phần đường bộ. Hậu quả lái tàu bị chết tại chỗ, 03 người bị thương; 02 toa xe bị văng ra khỏi đường sắt, nằm vuông góc với đường sắt và chiếm một phần đường quốc lộ 1A; 01 toa xe bị trật bánh nằm nghiêng 45⁰ theo hướng tàu chạy; giao thông đường sắt tuyến thống nhất ách tắc đến sáng ngày 12/3. Nguyên nhân sơ bộ ban đầu được xác định do lái xe ô tô điều khiển xe đi qua đường ngang không chấp hành tín hiệu cảnh báo tự động bị tàu đâm.

Đánh giá sơ bộ các vụ TNGT đường sắt cho thấy nguyên nhân chủ yếu là do ý thức chấp hành pháp luật về giao thông của người tham gia giao thông chưa cao, những vụ tai nạn giữa tàu hỏa với các phương tiện giao thông đa phần do người điều kiển phương tiện vượt đường sắt tại các đường ngang dân sinh, thậm chí cố tình vượt qua đường sắt bất chấp đã có cảnh báo tự động… Thêm vào đó, hành lang an toàn giao thông đường sắt chưa được đảm bảo nhất là ở các thành phố, thị xã, khu đông dân cư ... Đồng thời, do ý thức của các lái tàu, khi cho rằng đường sắt là đường “độc đạo”, được quyền ưu tiên nên dẫn đến chủ quan, chưa thực hiện đúng chế độ hô - đáp, kéo còi cảnh báo và xử lý khi phát hiện chướng ngại trên đường sắt...

Mặc dù ngành Đường sắt đã có những đầu tư dài hạn trong công tác đảm bảo an toàn, nâng cấp hệ thống biển, bảng, đèn tín hiệu, xây dựng rào chắn phân cách giữa đường bộ và đường sắt trên toàn tuyến. Tuy nhiên, ý thức tham gia giao thông, bảo vệ hành lang an toàn đường sắt của người dân chưa cao... cũng đem lại nguy cơ cao gây tai nạn giao thông đường sắt.

Qua trao đổi với một số chuyên gia, để hạn chế đến mức thấp nhất tai nạn giao thông đường sắt trong tình hình hiện nay, cần phải tiến hành ngay một số giải pháp cấp bách và lâu dài như: Phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành đường sắt, lực lượng chức năng và chính quyền địa phương nơi có tuyến đường sắt đi qua trong công tác bảo đảm ATGT; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân, đặc biệt là người dân sống hai bên hành lang đường sắt chấp hành nghiêm chỉnh quy định ATGT đường sắt; tiến hành thường xuyên việc kiểm tra, rà soát phân loại các điểm giao cắt giữa đường bộ với đường sắt. Tiến hành tổng hợp, phân tích những tồn tại, vi phạm cần bổ sung tại các điểm giao cắt giữa đường bộ và đường sắt như gờ giảm tốc, vạch dừng cưỡng chế, biển báo hiệu, các đường ngang cần cải tạo trắc dọc (mặt cắt đứng của công trình) về độ dốc và giải tỏa vật cản, cây cối, kiến trúc làm khuất tầm nhìn của người điều khiển phương tiện giao thông. Đào tạo và nâng cao hơn nữa ý thức của cán bộ, nhân viên ngành đường sắt về an toàn chạy tàu. Đồng thời, các lực lượng Thanh tra giao thông, Cảnh sát giao thông đẩy mạnh công tác tuần tra kiểm soát, nhất là tại các cầu chung, đường ngang ở các khu đô thị, khu dân cư có mật độ người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ cao, xử lý kiên quyết, kịp thời, nghiêm minh các trường hợp cố tình vi phạm pháp luật về TTATGT nói chung và TTATGT đường sắt nói riêng.

Được biết, ngay chiều ngày 11/3/2015 Cục Cảnh sát giao thông đã có công điện chỉ đạo Công an các địa phương có đường sắt và các Đội Kiểm tra, giám sát bảo đảm TTATGT đường sắt thuộc Cục tập trung thực hiện một số việc trọng tâm như:

Tăng cường phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng tiếp tục tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về giao thông cho người tham gia giao thông. Cảnh báo các nguy cơ và các hành vi vi phạm thường xảy ra tai nạn giao thông, biện pháp phòng tránh, nhất là tai nạn tại nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt (đường ngang).

Phối hợp với các Công ty Thông tin tín hiệu đường sắt tăng cường kiểm tra thiết bị thông tin tín hiệu trên các tuyến đường sắt, đặc biệt lưu ý hệ thống tín hiệu Cảnh báo tự động tại đường ngang, đảm bảo hệ thống luôn hoạt động tốt. Trường hợp thiết bị hỏng phải đề nghị cắm ngay biển báo hiệu hoặc tổ chức lực lượng cảnh giới và có biện pháp khắc phục sửa chữa kịp thời. Đồng thời, có kế hoạch kiểm tra, xử lý phương tiện dừng, đỗ vi phạm khổ giới hạn đường sắt, vượt ẩu qua đường sắt.

Chủ động phối hợp với các đơn vị nghành đường sắt kiểm tra, giám sát công tác bảo đảm TTATGT trên các đoàn tàu, nhà ga trọng điểm; xử lý kịp thời việc chấp hành quy trình, quy phạm của nhân viên gác đường ngang, cầu chung, tuần đường, gác cầu, trực ban, gác ghi, nhân viên phục vụ trên các đoàn tàu nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm đối với nhân viên đường sắt về phòng ngừa tai nạn.

Đồng thời, trong Công điện cũng đề nghị Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam chỉ đạo các Công ty TNHH một thành viên Quản lý đường sắt phối hợp với Công an, Chính quyền địa phương khảo sát, đánh giá thực trạng đường ngang trên địa bàn; rào đóng các đường ngang trái phép, bố trí người cảnh giới đối với các đường ngang có nguy cơ cao xảy ra tai nạn; giải tỏa các điểm vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt đảm bảo tầm nhìn cho lái xe, lái tàu tại các đường cong và các đường ngang qua đường sắt./.

Hà Vân, Đức Châu - Cục CSGT