Dù đã ở cái tuổi “xưa nay hiếm”, song cụ Bùi Văn Chuôm, 84 tuổi ở xóm Cháy,  xã Liên Vũ, Lạc Sơn (Hòa Bình) vẫn miệt mài với công việc đưa các quy định về an toàn giao thông vào quy ước dòng họ, ổ nhà. Trước đây, trong ổ nhà có nhiều người bị chết và bị thương do tai nạn giao thông. Cái chết của người thân khiến cả gia đình cụ trải qua những ngày tháng đau đớn tột cùng. Theo phong tục tập quán của địa phương, người chết đường, chết chợ không được làm “ma” trong xóm mà phải mang đi chôn ngay, tránh điều tiếng.. Không thể để những người ruột thịt bị thiệt mạng do tai nạn giao thông nữa, cụ Chuôm đã đứng ra, tổ chức cuộc họp ổ nhà, lấy ý kiến mọi người để cùng chấp hành tốt các quy định về an toàn giao thông.

Những ý kiến của cụ đều được mọi người lắng nghe và cùng thực hiện. Ổ nhà của cụ có gần 30 hộ sống quây quần ở xóm Cháy. Mỗi năm ổ nhà họp hai lần vào tháng 3 và tháng 9 để triển khai các công việc trong ổ nhà và động viên, giáo dục con cháu. Năm 2001, trong một cuộc họp ổ nhà, cụ Chuôm đề xuất bổ sung vào hương ước quy định về an toàn giao thông. Ban đầu, một số người trong dòng họ có ý kiến phản đối kịch liệt và còn cho rằng những quy định của cụ đề ra là thừa và không cần thiết. Cụ kiên nhẫn đến từng nhà để vận động, giảng giải cho mọi người hiểu lợi ích của việc đảm bảo trật tự ATGT. Bằng sự quyết tâm, trách nhiệm cùng với uy tín và sự nhiệt tình, mọi người trong ổ nhà hiểu và nghiêm chỉnh chấp hành.

Hàng ngày, cụ rời nhà với một quyển sổ nhỏ ghi tên từng gia đình trong dòng họ. Cụ Chuôm thường xuyên đến các gia đình nhắc nhở, kiểm tra giấy tờ xe máy, mũ bảo hiểm, bằng lái xe... Qua đó, cụ tuyên truyền cho mọi người trong ổ nhà những quy định về Luật an toàn giao thông. Những hành vi tham gia giao thông vi phạm bị bắt gặp, những người bị tai nạn giao thông gây thương tích, thiệt hại đều được cụ cẩn thận ghi chép lại để nhắc nhở, giáo dục con cháu.

Cụ Bùi Văn Chuôm nhắc nhở con cháu không vi phạm luật giao thông

Cụ Chuôm kể: Năm 2005, cả ổ nhà với gần 30 hộ, 300 nhân khẩu chỉ có 1 chiếc xe máy thì tới nay đã có trên 60 chiếc xe máy thường xuyên tham gia giao thông. Thế nhưng từ đầu năm đến nay, cả họ chưa có ai vi phạm pháp luật ATGT bị CSGT xử lý, không có ai mắc các tệ nạn xã hội. Điều này càng làm tăng uy tín và vai trò của ổ nhà với làng xóm. Những việc làm thiện tâm của cụ đã giúp không ít người thoát khỏi “thần chết tai nạn giao thông” và nhờ đó cụ Chuôm được Ủy ban an toàn giao thông quốc gia tặng Bằng khen. Quan trọng hơn đó là sự tin tưởng, ghi nhận của chính quyền, người dân địa phương và con cháu trong ổ nhà.

Với đặc thù là địa phương có tỷ lệ đồng bào dân tộc chiếm đại đa số, cấp ủy, chính quyền huyện Lạc Sơn xác định, một trong những giải pháp cấp bách mang tính đột phá để giảm thiểu tai nạn giao thông là nhân rộng các dòng họ, ổ nhà chấp hành tốt các quy định của Luật Giao thông. Trên cơ sở rà soát, đánh giá thực trạng  việc chấp hành luật giao thông, nguyên nhân xảy ra các vụ tai nạn giao thông, cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy nhanh việc nhân rộng các mô hình “dòng họ, ổ nhà tự quản”, coi trọng công tác phòng ngừa, giáo dục và xử  lý nghiêm các trường hợp vi phạm để răn đe, cảnh tỉnh. Tính đến nay, toàn huyện đã nhân rộng được 258 mô hình ổ nhà, dòng họ ở hầu khắp các xóm, bản trong huyện. Ngoài nhân rộng các mô hình ổ nhà, dòng họ tự quản, Lạc Sơn còn kết hợp với việc nhân rộng các mô hình quần chúng tự quản về an ninh, trật tự an toàn giao thông khác như mô hình “Khu dân cư an toàn về ANTT”, “Tuổi trẻ huyện Lạc Sơn xung kích trong việc chấp hành các quy định về giao thông đường bộ”, “Phụ nữ giáo dục người thân chấp hành nghiêm túc quy định về Luật về giao thông”; CLB phòng - chống tệ nạn ma túy; mô hình “CCB giúp nhau phát triển kinh tế, tích cực tham gia phòng chống tội phạm”... để giáo dục con em, người thân trong dòng họ, gia đình, làng xóm mình bằng những hương ước, quy ước. Huy động sự vào cuộc của các ban, ngành, đoàn thể quần chúng, tổ chức xã hội và các tầng lớp nhân dân trong công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về Luật giao thông. Đồng thời kiến nghị các cấp có thẩm quyền xóa các “điểm đen” về tai nạn giao thông, đầu tư cơ sở vật chất, đường giao thông.. góp phần ngăn chặn, đẩy lùi các vụ tai nạn giao thông tại địa phương.

Theo Đại tá Đỗ Huy Bốn -  Trưởng Công an huyện Lạc Sơn, kinh nghiệm cho thấy, ở nơi nào, địa phương nào làm tốt việc xây dựng “mô hình, ổ nhà tự quản” thì nơi đó, địa phương đó an ninh, trật tự nói riêng và trật tự an toàn giao thông ổn định, không xảy ra các vụ việc nghiêm trọng. Người dân có ý thức trong việc chấp hành các quy định giao thông từ việc đội mũ bảo hiểm, không chở quá người quy định, không uống rượu, bia khi tham gia giao thông... Đồng thời coi đây là 1 tiêu chí để xét công nhận gia đình văn hóa, làng văn hóa, cơ quan văn hóa… Nhờ đó mà trong nhiều năm qua, tình hình trật tự an toàn giao thông trên địa bàn huyện Lạc Sơn luôn được kiềm chế và giảm dần, không xảy ra tai nạn giao thông nghiêm trọng.

NHƯ HÙNG