Giám định thiệt hại là một khâu quan trọng trong quy trình giải quyết bồi thường thiệt hại vụ tai nạn giao thông đường bộ. Công tác giám định phải thực hiện đúng quy trình, đúng theo quy định của pháp luật và cần được giám sát chặt chẽ từ các bên có liên quan bởi kết quả của giám định chính là cơ sở để thực hiện việc bồi thường thiệt hại. Thực tế giải quyết bồi thường thiệt hại cho thấy có rất nhiều trường hợp việc giám định thiệt hại được thực hiện không đúng quy trình dẫn đến việc không đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của chủ xe cơ giới, người bị thiệt hại.

Đối với doanh nghiệp bảo hiểm, công tác giám định thiệt hại là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp quyết định việc chi trả quyền lợi bảo hiểm cho người tham gia bảo hiểm. Công tác giám định đồng thời giúp phát hiện, ngăn chặn và phòng ngừa các hành vi trục lợi bảo hiểm, như khai báo thông tin không trung thực, cố tình làm sai lệch thông tin theo hướng có lợi cho mình như thông đồng với nhân viên sửa chữa ô tô khai báo gian dối về thiệt hại của xe ô tô trong vụ tai nạn.

Đối với chủ xe cơ giới, công tác giám định giúp việc bồi thường đúng với những thiệt hại xảy ra đồng thời giúp chủ xe cơ giới có những giải pháp để khắc phục và hạn chế tổn thất. Công tác giám định được thực hiện nhanh chóng, chính xác giúp công ty bảo hiểm thực hiện chi trả quyền lợi bảo hiểm kịp thời đồng nghĩa với việc người được bảo hiểm được giảm bớt đi gánh nặng về tài chính để ổn định cuộc sống, ổn định sức khỏe, ổn định sản xuất kinh doanh và nâng cao niềm tin đối với doanh nghiệp bảo hiểm.

Đối với các cơ quan công an, toà án, giám định thiệt hại giúp việc hòa giải và xét xử các tranh chấp giữa doanh nghiệp bảo hiểm với người được bảo hiểm được thực hiện chính xác, khách quan, đảm bảo quyền lợi cho các bên.

Tuy nhiên để giám định thiệt hại phát huy được vai trò đối các chủ thể, từ doanh nghiệp bảo hiểm, người được bảo hiểm đến các cơ quan có thẩm quyền thì công tác giám định thiệt hại phải tuân theo quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo tính pháp lý, tính khách quan, tính chính xác.

Quy trình giám định thiệt hại vụ tai nạn giao thông đường bộ được quy định tại Điều 12, Nghị định 03/2021/NĐ-CP ngày 15 tháng 01 năm 2021 quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới Nghị định 03/2021/NĐ-CP ngày 15 tháng 01 năm 2021 quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới:

- Khi xảy ra tai nạn, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc người được doanh nghiệp bảo hiểm ủy quyền phải phối hợp chặt chẽ với chủ xe cơ giới, người lái xe và bên thứ ba hoặc người đại diện hợp pháp của các bên liên quan thực hiện việc giám định tổn thất để xác định nguyên nhân và mức độ tổn thất. Kết quả giám định phải lập thành văn bản có chữ ký của các bên liên quan. Chi phí giám định thiệt hại do doanh nghiệp bảo hiểm chi trả.

- Trường hợp chủ xe cơ giới, người lái xe không thống nhất về nguyên nhân và mức độ thiệt hại do doanh nghiệp bảo hiểm xác định, hai bên có thể trưng cầu giám định viên độc lập, trừ trường hợp có thỏa thuận khác trong hợp đồng bảo hiểm. Trong trường hợp các bên không thỏa thuận được việc trưng cầu giám định viên độc lập, một trong các bên được yêu cầu Tòa án nơi xảy ra tổn thất hoặc nơi cư trú của người được bảo hiểm chỉ định giám định viên độc lập. Kết luận của giám định viên độc lập có giá trị bắt buộc đối với các bên.

- Trường hợp kết luận của giám định viên độc lập khác với kết luận giám định của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm phải trả chi phí giám định viên độc lập. Trường hợp kết luận của giám định viên độc lập trùng với kết luận giám định của doanh nghiệp bảo hiểm, chủ xe cơ giới, người lái xe phải trả chi phí giám định viên độc lập.

- Trong trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan không thể thực hiện được việc giám định, doanh nghiệp bảo hiểm được căn cứ vào các biên bản, kết luận của các cơ quan chức năng có thẩm quyền và các tài liệu liên quan để xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại.

Như vậy việc quy định kết quả giám định phải lập thành văn bản có chữ ký của các bên liên quan để đảm bảo sự thống nhất giữa các bên trong việc công nhận kết quả giám định, đảm bảo quá trình giám định được sự giám sát của các bên, tránh phát sinh kiện tụng, tranh chấp.

Ngô Hiền