Nguyên nhân đều do lỗi chủ quan của con người

CBCS phòng Hướng dẫn công tác đảm bảo TTAT giao thông đường sắt (Phòng 11), Cục CSGT đã phân tích trong 341 vụ tai nạn xảy ra của năm 2014 (trung bình mỗi ngày hơn 1 vụ) thì có tới 177 vụ, chiếm 51,9% là do lỗi người điều khiển phương tiện giao thông đường  bộ, người đi bộ qua đường dân sinh; 117 vụ, chiếm 34,3% do người đi, đứng, nằm ngồi trên đường sắt...Như vậy, rõ ràng lỗi trong các vụ tai nạn giao thông đường sắt chủ yếu là do chủ quan của con người, đặc biệt là do hành vi cố tình vượt đường sắt khi đã có tín hiệu đèn, còi cảnh báo. Điển hình như vụ tai nạn mới đây nhất xảy ra tại Diên Sanh, Hải Lăng, Quảng Trị, xe ô tô tải đầu kéo BKS 75C-031.99 chở đá dăm do Nguyễn Xuân Hải, SN 1974, trú ở TP Huế điều khiển đi qua đường ngang không chấp hành tín hiệu cảnh báo tự động bị tàu đâm. Hậu quả đầu máy D19E-968 của tàu bị móp méo, đứt ra khỏi đoàn tàu và trôi thêm khoảng 700 mét; phần đầu kéo xe ô tô bị văng ra bên phải hướng tàu chạy, còn thùng xe văng bên trái. Vụ tai nạn làm lái tàu bị chết tại chỗ; 02 hành khách đi tàu, 02 nhân viên toa xe hàng ăn và tài xế xe ô tô bị thương; 3 toa tàu bị văng ra khỏi đường sắt; giao thông đường sắt tuyến thống nhất ách tắc 17^h20’.

Ngày 10-3-2014, Cục CSGT đã có kế hoạch kiểm tra, xử lí vi phạm trật tự, an toàn giao thông tại đường ngang và kết cấu hạ tầng đường sắt. Theo đó, Phòng 11 đã trực tiếp hướng dẫn kiểm tra, đôn đốc tại các địa phương và phối hợp với CSGT các tỉnh, thành phố kiểm tra trên các tuyến đường sắt trọng điểm phức tạp gồm tuyến Hà Nội – Lào Cai; Hà Nội Lạng Sơn và tuyến Thống nhất; ngoài ra, còn kiểm tra việc chấp hành quy trình, quy phạm của cán bộ, công nhân viên đường sắt. Cụ thể, mỗi tháng, lực lượng chức năng đã xử phạt khoảng 600 trường hợp vi phạm; trong đó, lỗi vượt tín hiệu tại đường ngang vẫn chiếm chủ yếu với khoảng gần 50%; lỗi dừng, đỗ tại đường ngang chiếm khoảng 35%; quay đầu, lùi xe tại đường ngang chiếm gần 20%...Lực lượng chức năng cũng đã xử phạt 6 cán bộ, nhân viên đường sắt và 2 đơn vị đường sắt vi phạm quy trình, quy phạm liên quan trực tiếp đến an toàn chạy tàu. Lập biên bản hàng trăm hộ gia đình vi phạm an toàn đường sắt. Ngoài ra, lực lượng chức năng còn kiến nghị xóa bỏ gần 700 đường ngang dân sinh tiềm ẩn tai nạn giao thông cao, nâng cấp hàng trăm đường ngang; hướng dẫn nghiệp vụ cho người gác cảnh giới, trang bị phương tiện thông tin liên lạc, bảng giờ tàu chạy tại hàng trăm đường ngang dân sinh có nguy cơ cao xảy ra tai nạn giao thông theo yêu cầu của UBND cấp huyện các địa phương có đường sắt…

Dù tăng cường kiểm tra, xử lí nhiều như vậy, nhưng vi phạm về TTATGT đường sắt vẫn hết sức phức tạp, dẫn đến hàng loạt vụ tai nạn nghiêm trọng trong thời gian vừa qua.

  Quá nhiều đường ngang dân sinh

Mỗi vụ việc xảy ra dẫn đến hậu quả, mức độ thiệt hại khác nhau nhưng điểm chung là nhiều vụ tai nạn đường sắt đều xảy ra ở những điểm giao nhau giữa đường sắt với đường dân sinh. Theo thống kê, rà soát của Cục CSGT và Tổng Công ty đường sắt Việt Nam thì hiện nay, cả nước có 1.512 đường ngang hợp pháp, trong đó có 680 đường ngang có gác chắn; 832 đường ngang không gác. Các đường ngang hợp pháp đều đã có biển báo, cảnh báo tốc độ. Ngoài ra còn có 4.575 đường ngang dân sinh, trong đó 137 đường ngang đang được bố trí cảnh giới và 154 đường ngang đang kiến nghị địa phương và các công ty quản lí đường sắt bố trí người cảnh giới. Đặc biệt, toàn tuyến hiện đang có 22 điểm đen về tai nạn giao thông, 928 đường ngang đang được đề nghị làm hàng rào, đường gom.

Điểm đáng lo ngại là ý thức chấp hành luật an toàn giao thông của một bộ phận người dân chưa cao. Mặc dù, cơ quan chức năng đã tuyên truyền, cảnh báo nhiều lần, thậm chí hiện nay trên nhiều cung đường sắt hệ thống biển báo, đèn tín hiệu tại điểm giao cắt trang bị đầy đủ. Thế nhưng, chỉ một phút vội vàng hoặc coi thường, bất chấp nguy hiểm của một số người tham gia giao thông khi băng qua đường sắt dẫn đến những vụ tai nạn thương tâm.

          Tuy nhiên, việc để xóa bỏ các đường, lối đi dân sinh giao cắt đường sắt không thể tiến hành trong một sớm, một chiều. Bởi lẽ, những con đường này là lối đi hàng ngày của người dân, nếu muốn mở ra một con đường mới để người dân đi lại sẽ cần có thời gian cũng như vốn đầu tư. Trên thực tế, thời gian qua đã có những công trình cầu vượt đường sắt được xây dựng như ở Nghệ An, Hà Nội. Tuy nhiên, con số này còn quá ít so với số điểm giao cắt giữa đường sắt với đường dân sinh như hiện nay.

Mặc dù ngành Đường sắt đã có những đầu tư dài hạn trong công tác đảm bảo an toàn, nâng cấp hệ thống biển, bảng, đèn tín hiệu, xây dựng rào chắn phân cách giữa đường bộ và đường sắt trên toàn tuyến. Tuy nhiên, ý thức tham gia giao thông, bảo vệ hành lang an toàn đường sắt của người dân chưa cao... cũng đem lại nguy cơ cao gây tai nạn giao thông đường sắt.

Thượng tá Phạm Quang Khải, Phó trưởng phòng 11, Cục CSGT cho rằng, để hạn chế đến mức thấp nhất tai nạn giao thông đường sắt trong tình hình hiện nay, cần phải tiến hành ngay một số giải pháp cấp bách và lâu dài, trong đó, lực lượng CSGT đường sắt, thanh tra giao thông phải tăng cường lực lượng kiểm tra, giám sát, kiên quyết xử lí nghiêm các hành vi vi phạm tại đường ngang, nhất là đường ngang liên quan đến đường bộ và đường sắt; phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành đường sắt, lực lượng chức năng và chính quyền địa phương nơi có tuyến đường sắt đi qua trong công tác bảo đảm ATGT; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân, đặc biệt là người dân sống hai bên hành lang đường sắt chấp hành nghiêm chỉnh quy định ATGT đường sắt; tiến hành thường xuyên việc kiểm tra, rà soát phân loại các điểm giao cắt giữa đường bộ với đường sắt. Tiến hành tổng hợp, phân tích những tồn tại, vi phạm cần bổ sung tại các điểm giao cắt giữa đường bộ và đường sắt như gờ giảm tốc, vạch dừng cưỡng chế, biển báo hiệu, các đường ngang cần cải tạo trắc dọc (mặt cắt đứng của công trình) về độ dốc và giải tỏa vật cản, cây cối, kiến trúc làm khuất tầm nhìn của người điều khiển phương tiện giao thông. Đào tạo và nâng cao hơn nữa ý thức của cán bộ, nhân viên ngành đường sắt về an toàn chạy tàu.

Lực lượng công an khám nghiệm, điều tra nguyên nhân vụ tai nạn tại Quảng Trị