Ban biên tập Website CSGT trân trọng giới thiệu bài viết tới độc giả và các bạn Đoàn viên thanh niên CSGT tìm hiểu, học tập.

Trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, thanh niên nước ta từ thế hệ này đến thế hệ khác đã luôn nêu cao tinh thần yêu nước, không ngại gian khổ, hy sinh, sẵn sàng dấn thân vì sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Ngay sau ngày Độc lập 02/09/1945, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc và lời kêu gọi kháng chiến cứu quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hàng triệu thanh niên Việt Nam đã xung phong ra trận với khát vọng hòa bình, độc lập và tinh thần “ Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Những phong trào “ Ba sẵn sàng”, “ Năm xung phong” đã trở thành những ngọn đuốc soi đường cho nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam xả thân cống hiến vì đất nước. Đó cũng là những biểu hiện trường tồn cho lý tưởng sống, ý thức trách nhiệm với cộng đồng của thanh niên Việt Nam. Tinh thần ấy, khát vọng ấy đã góp phần tạo nên những chiến thắng oanh liệt, vang danh non song, chấn động địa cầu, dành độc lập tự do về cho dân tộc.

Tiếp nối truyền thống hào hùng đó, các thế hệ Thanh niên Việt Nam trong công cuộc tái thiết và xây dựng đất  nước đã kiên định giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn, đi đầu trong đổi mới. Bằng niềm tin, trí tuệ, sức trẻ, vượt qua khủng hoảng kinh tế- xã hội với những công trình thanh niên Cộng sản mang điện lưới về cho nhân dân cả nước, khai phá đất hoang, xây đảo thanh niên, lập làng thanh niên tại những vùng biên giới, hải đảo trong các phong trào “ Thanh niên lập nghiệp”, “ Tuổi trẻ giữ nước”, “ Thi đua tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.

Những năm gần đây, tiếp tục phát huy chức năng trường học xã hội của thanh niên, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã thường xuyên đổi mới trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống  cho thanh niên. Thông qua các phong trào hành động cách mạng qua việc đổi mới nội dung, phương thức giáo dục, củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đoàn, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã góp phần nâng cao nhận thức chính trị, lý tưởng sống đúng đắn, ý thức trách nhiệm với cộng đồng trong thanh niên.

Được tập hợp trong tổ chức Đoàn đa số là những thanh niên tiên tiến, giàu lòng yêu nước, biết tiếp nối truyền thống hào hùng của dân tộc, của Đảng, tình nguyện vì cộng đồng, sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội, có kiến thức, sức khỏe, kỹ năng, có tư duy năng động và hành động sáng tạo, có ý chí vươn lên trong học tập, lao động, công tác, lập thân, lập nghiệp, làm giàu chính đáng. Thanh niên ngày càng quan tâm đến các sự kiện chính trị- xã hội của đất nước. Ở bất cứ nơi đâu, chúng ta cũng thấy những, màu áo xanh thanh niên tình nguyện tiếp sức mùa thi, hiến máu tình nguyện, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, khám chữa bệnh miễn phí cho người nghèo, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, tri ân với những gia đình chính sách. Các hoạt động hướng về biên giới, hải đảo diễn ra rộng khắp, sôi nổi. Nhiều thanh niên tình nguyện lên đường nhập ngũ, đông đảo đoàn viên thanh niên cả nước hăng hái ủng hộ nguồn lực, kinh phí hỗ trợ cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Trường Sa, tăng cường kết nghĩa các đơn vị, địa phương nơi biên giới, hải đảo, góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao dân trí cho thanh thiếu nhi và nhân dân vùng biển.

Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thiếu lý tưởng, giảm sút niềm tin, thiếu ý thức chấp hành kỷ luật , dễ bị kích động, lôi kéo tham gia các hoạt động trái pháp luật, sống thực dụng, coi trọng vật chất, thiếu trách nhiệm với bản thân và xã hội. Không ít thanh niên lựa chọn những trào lưu, xu hướng sống chưa phù hợp với thuần phong mỹ tục. Tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật  vẫn đang là một vấn đề nóng bỏng, nhức nhối của cả xã hội.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên đã được Ban Bí thư Trung ương Đảng xác định trong Chỉ thị 42-CT/TW ngày 24/03/2015 về “ Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015-2030”. Dó là công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ còn nhiều hạn chế, yếu kém. Nhiều tổ chức, cá nhân chưa nhận thức đúng và đầy đủ tầm quan trọng của nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ, nhất là trong bối cảnh đất nước có nhiều thay đổi. Việc cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác giáo dục thế hệ trẻ chưa kịp thời và hiệu quả, nhiều mục tiêu, chỉ tiêu chưa đạt yêu cầu. Vai trò, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong chăm lo, giáo dục thế hệ trẻ chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn hiện nay.

Tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cũng nhìn nhận rõ những hạn chế của mình là: Nội dung lý luận nặng nề về nguyên lý, chưa cụ thể hóa nội dung giáo dục cho phù hợp với các đối tượng thanh thiếu niên, chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, cán bộ giảng dạy lý luận chính trị của Đoàn nhìn chung còn nhiều hạn chế, có phần chưa đáp ứng được yêu cầu của tình hình hiện nay, nhận thức của một số cán bộ Đoàn về đổi mới phương thức giáo dục của Đoàn chưa sâu sắc dẫn tới  việc chưa đầu tư suy nghĩ và sáng tạo những mô hình mới, phù hợp  với thanh thiếu niên và điều kiện của địa phương, cơ sở, công tác chỉ đạo, hướng dẫn của các cấp bộ Đoàn nhất là cấp Trung ương và cấp tỉnh chưa thực sự quyết liệt, thường xuyên, sâu sắc.

Trong những năm tới, tình hình trong nước và thế giới đang có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, đặt ra nhiều thách thức lớn đối với công tác giáo dục thế hệ trẻ. Sự chuyển dịch về cơ cấu kinh tế, sự phân hóa giàu nghèo ngày càng gia tăng. Quá trình phát triển kinh tế thị trường tạo ra những thách thức đối với thanh niên về trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề, bản lĩnh và tác động sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm, lối sống của thanh niên. Các thế lực thù địch gia tăng hoạt động chống phá nhằm  xóa bỏ những thành quả của chế độ xã hội chủ nghĩa, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng và chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Mục tiêu của các thế lực thù địch luôn nhằm vào thanh niên. Dùng các thủ đoạn kinh tế, chính trị và văn hóa tác động; làm biến chất; tha hóa thanh niên, lôi kéo, kích động thanh niên tham gia các hoạt động gây mất ổn định tình hình an ninh, chính trị đất nước; tạo mầm chống chế độ. Dưới sự tác động của toàn cầu hóa, những sản phẩm độc hại phi văn hóa bằng nhiều con đường nhất là qua internet và mạng xã hội, các phương tiện truyền thông sẽ tác động trực tiếp, liên tục với cường độ cao đến lối sống, nếp sống của thanh niên, tạo sức ép, gây nhiều khó khăn, phức tạp cho việc bảo vệ phát huy văn hóa dân tộc trong giới trẻ.

Đứng trước tình hình đó, với vị trí, vai trò là chủ nhân tương lai của nước nhà, yêu cầu đặt ra với thanh niên Việt Nam là phải nâng cao ý thức chính trị, quan tâm và có trách nhiệm hơn đối với những vấn đề của quê hương, đất nước, những vấn đề trong khu vực và trên thế giới, giàu khát vọng, hoài bão đưa đất nước phát triển, vươn lên, giàu tri thức, kỹ năng để khởi nghiệp sáng tạo và lao động hiệu quả, có khả năng tiếp thu nhanh nhạy những thành tựu khoa học công nghệ, kỹ thuật và quản lý hiện đại trên thế giới, năng động, chủ động học hỏi những cái mới, cái tiến bộ của nhân loại, chủ động và tự tin hơn trong quá trình hội nhập quốc tế.

Trong bổi cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang ra sức đẩy manhk công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nhận thức sâu sắc rằng những yêu cầu của tình hình mới không chỉ đem đến cơ hội, thuận lợi và thời cơ, mà còn mang lại nhiều khó khăn và thách thức đối với thanh niên. Song, đây là khát vọng thiết tha của thế hệ trẻ, bởi họ ý thức được đây chính là con đường mở ra tiền đồ, tương lai tươi sáng cho dân tộc và cho chính bản thân mình. Mặt khác, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế là cơ hội vô cùng quý báu để tuổi trẻ rèn luyện, cống hiến, phát triển, là môi trường thực tiễn sinh động để tuổi trẻ thực hiện ước mơ, hoài bão của mình. Vì vậy, để nâng cao nhận thức chính trị, lý tưởng sống đúng đắn, ý thức trách nhiệm với cộng đồng trong thanh niên, trong thời gian tới, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh sẽ tập trung thực hiện tốt một số nội dung, giải pháp như sau:

Một là, triển khai hiệu quả Chương trình hành động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thực hiện Chỉ thị 42- CT/TW ngày 24/03/2015 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “ Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015-20130”; Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án “ Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015-2020”. Theo đó, các cấp bộ Đoàn sẽ tiếp tục nghiên cứu, đổi mới nội dung, phương thức giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho phù hợp với đặc điểm của từng đối tượng thanh niên. Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo tinh thần Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị( Khóa XI). Xây dựng và nhân rộng nhiều các nhân, tập thể thanh niên tiên tiến, lấy gương “ người tốt, việc tốt” để lan tỏa trong cộng đồng, nhân lên những nghĩa cử cao đẹp. Tạo diễn đàn trao đổi, đối thoại với thanh thiếu niên về các vấn đề chính trị, xã hội, thường xuyên nắm bắt, dự báo tình hình tư tưởng, định hướng dư luận trong thanh thiếu niên. Chú trọng khai thác, sử dụng có hiệu quả các phương tiện truyền thông hiện đại kết hợp chặt chẽ với hệ thống báo chí, xuất bản của Đoàn trong việc  giáo dục thế hệ trẻ. Nâng cao chất lượng các đợt sinh hoạt chính trị gắn với dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn, các sự kiện quang trọng của đất nước để bồi dưỡng lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng, khát vọng vươn lên cho thanh thiếu nhi.

Hai là, chăm lo xây dựng tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh. Tổ chức Đoàn sẽ thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, xây dựng tổ chức vững mạnh toàn diện, thực sự là “ trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên”. Đặc biệt coi trọng việc nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn ở cơ sở, tập trung đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức sinh hoạt, hoạt động của chi đoàn và đoàn cơ sở gắn với việc giải quyết những vấn đề bức xúc của thanh niên ở đơn vị, địa bàn dân cư. Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng chú trọng đào tạo kỹ năng, nghiệp vụ công tác thanh niên, bồi dưỡng kiến thức kinh tế, quản lý, đào tạo cán bộ gắn với quy hoạch, tuyển chọn, sử dụng cán bộ Hằng năm, cán bộ Đoàn từ Trung ương đến cơ sở được bồi dưỡng, cập nhật những vấn đề mới về công tác vận động thanh niên, về kiến thức quản lý kinh tế, quản lý nhà nước. Chú trọng công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên và xây dựng Hội trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, công ty cổ phần, kết hợp chặt chẽ với việc mở rộng đoàn kết, tập hợp thanh niên Việt Nam ở ngoài nước. Phát huy vai trò nòng cốt của Đoàn trong tổ chức và hoạt động của Hội LHTN Việt Nam. Nâng cao trách nhiệm phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh.

Ba là, tiếp tục tổ chức sáng tạo các phong trào hành động cách mạng mà nóng côt là 02 phong trào “ Xung kích, tình nguyện phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ Tổ quốc”; “ Đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp” để tạo môi trường cho thanh niên rèn luyện, phấn đấu và trưởng thành; thể hiện tinh thần tình nguyện cống hiến, ý thức trách nhiệm với cộng đồng, lao động góp phần tham gia phát triển kinh tế- xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh.

Đối với thanh niên nông thôn, các cấp bộ đoàn đẩy mạnh triển khai phong trào “ Tuổi trẻ chung tay xây dựng nông thôn mới” với nhiều công trình, phần việc thanh niên tham gia xây dựng hạ tầng, cảnh quan nông thôn, tư vấn, hỗ trợ thanh niên nông thôn thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã thanh niên, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, phát triển kinh tế.

Đối với thanh niên công nhân và đô thị, các cấp bộ đoàn chú trọng thực hiện phong trào thi đua “ 4 nhất”, phong trào “ Tuổi trẻ tham gia xây dựng văn minh đô thị” tạo ra những bước đột phá trong việc nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, tổ chức cho đoàn viên, thanh niên thực hiện các công trình, phần việc bảo vệ môi trường, tham gia xây dựng cảnh quan, hạ tầng đô thị, tham gia xây dựng các tiêu chí đánh giá khu phố văn hóa, hộ gia đình văn hóa, tuyên dương các gương điển hình thực hiện nếp sống văn minh đô thị. Tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường, xây dựng văn minh đô thị như triển khai các đội hình tham gia xây dựng môi trường Xanh- Sạch- Đẹp- Sáng, “ Ngày thứ bảy tình nguyện”, “ Chủ nhật xanh”… Đồng thời các cấp bộ Đoàn tổ chức các hoạt động tham gia giữ gìn trật tự an toàn giao thông, tham gia phòng chống tệ nạn xã hội, hỗ trợ thanh thiếu nhi trên địa bàn đô thị.

Đối với thanh niên công chức, viên chức, Đoàn tiếp tục định hướng, cổ vũ đoàn viên, thanh niên đẩy mạnh phong trào “ Ba trách nhiệm”, “ Sáng tạo trẻ” nhằm nâng cao trách nhiệm của mỗi cá nhân với tập thể, tổ chức, công việc, thúc đẩy hoạt động sáng tạo trong từng đối tượng, lĩnh vực, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất và đời sống, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ.

Đối với thanh niên trường học, Đoàn tiếp tục phối hợp chặt chẽ hơn với nhà trường để tổ chức cho các em học sinh thường xuyên tham gia các hoạt động ngoại khóa trực tiếp góp phần giải quyết những vấn đề an sinh xã hội tại địa phương; tiếp tục tổ chức các phong trào như “ Khi tôi 18”, “ Sinh viên 5 tốt” để góp phần xây dựng hành trang vững chắc cho thanh niên bước vào lập thân, lập nghiệp đồng thời đóng góp sức mình cho công cuộc phát triển đất nước.

Bên cạnh đó, Đoàn tiếp tục phát triển một số hoạt động, phong trào lớn nhằm phát huy xung kích, tình nguyên trong thanh niên. Phong trào thanh niên tình nguyện tiếp tục được phát triển cả về chất lượng và quy mô, đa dạng hóa các loại hình tình nguyện; kết nối, hỗ trợ và định hướng các đội hình tình nguyện tự phát trong thanh niên. Thông qua hoạt động tình nguyện, trực tiếp tham gia giải quyết các vấn đề lớn của đất nước, như: Bảo đảm an sinh xã hội; tham gia phát triển y tế, giáo dục ở tuyến cơ sở…Đoàn tích cực tham gia thực hiện phong trào “ Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” với việc tập trung triển khai cuộc vận động “ Nghĩa tình biên giới, hải đảo”; đẩy mạnh hoạt động các đội hình thanh niên xung kích tham gia phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội, đảm bảo trật tự an toàn giao thông, tích cực tuyên truyền, vận động, giáo dục thanh thiếu nhi nâng cao nhận thức, ý thức bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên, ứng phó với biến đổi khí hậu, tổ chức cho đoàn viên, thanh niên xung kích tham gia trồng và bảo vệ rừng, bảo vệ nguồn nước, bảo vệ dòng sông quê hương, vệ sinh môi trường nông thôn, đô thị….

Bốn là, Đoàn sẽ chủ động nghiên cứu, tham mưu với cấp ủy, chính quyền và các cơ quan chức năng ban hành những chính sách cụ thể để phát huy thanh niên tham gia phát triển kinh tế- xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh đất nước. Trước mắt là chính sách thu hút thanh niên tham gia xây dựng các đảo thanh niên, làng thanh niên lập nghiệp, chính sách khuyến khích tri thức trẻ tham gia công tác ở các vùng khó khăn, chính sách tài năng trẻ, chính sách cho thanh niên tình nguyện và thanh niên xung phong trong giai đoạn hiện nay.

Nâng cao nhận thức chính trị, lý tưởng sống đúng đắn, phát huy vai trò xung kích, tinh thần tình nguyện của thanh niên không chỉ là nhiệm vụ riêng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, mà còn cần sự vào cuộc, chung sức của các cấp ủy đảng, chính quyền, nhà trường và toàn xã hội.

Chính vì vậy, tổ chức Đoàn mong muốn các cấp ủy Đảng, chính quyền phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức cơ sở Đảng, vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên tạo môi trường xã hội lành mạnh để thanh niên cống hiến và trưởng thành, tăng cường đầu tư nguồn lực và tổ chức các hoạt động có ý nghĩa nhằm giáo dục thế hệ trẻ, định kỳ gặp gỡ, đối thoại, nắm bắt tâm tư, tình cảm, định hướng tư tưởng và giải quyết những nhu cầu, nguyện vọng, chính đáng, hợp pháp của thanh thiếu niên. Nhà trường cần coi trọng giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho học sinh, sinh viên thông qua hoạt động thực tiễn, các phong trào thi đua, các hoạt động sinh hoạt ngoại khóa, cần thường xuyên tổ chức cho học sinh, sinh viên, tham gia lao động dưới hình thức lao động công ích, thông qua đó rèn luyện cho họ tinh thần yêu lao động, hăng hái lao động vì cộng đồng, phối hợp với Đoàn triển khai các hoạt động ngoại khóa, các hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống. Từng gia đình xác định rõ giáo dục trong gia đình là nền tảng để hình thành nhân cách cho thanh niên, từ đó thường xuyên quan tâm, giáo dục và tạo điều kiện để con em mình tự học tập, tự rèn luyện, tích cực tham gia vào các hoạt động vì cộng đồng.

Đảng ta xác định công tác thanh niên là công tác chiến lược có ý nghĩa sống còn của dân tộc. Tăng cường công tác giáo dục nhằm nâng cao nhận thức chính trị, lý tưởng sống đúng đắn, ý thức trách nhiệm với cộng đồng cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay là một trong những yêu cầu quan trọng trong công tác giáo dục thanh niên của Đoàn. Ngoài vai trò nòng cốt của Tổ chức Đoàn, cần có sự vào cuộc tích cực, khẩn trương của cả hệ thống chính trị để đảm bảo xây dựng một lớp thanh niên “ vừa hồng”, “ vừa chuyên”, đủ sức gánh vác những nhiệm vụ lớn lao của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xứng đáng với truyền thống tự hào của cha anh.

Nguyễn Đắc Vinh,

Bí thư thứ nhất BCH Trung ương Đoàn