Ngăn chặn việc "không học mà vẫn muốn có bằng"

Thời gian qua, tình hình liên quan đến việc làm, sử dụng tài liệu, giấy tờ giả nói chung, giấy phép lái xe giả nói riêng, có chiều hướng gia tăng, nhất là việc sử dụng các loại giấy tờ liên quan đến văn bằng, chứng chỉ, đặc biệt GPLX giả, không do cơ quan có thẩm quyền cấp…. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, người điều khiển xe ô tô, xe mô tô, xe máy mà chưa có GPLX là không đủ điều kiện để điều khiển các loại xe nêu trên vì họ chưa đủ nhận thức về kiến thức  pháp luật cũng như kỹ năng lái xe, xử lý các tình huống trên đường đây là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông. Vì vậy vi phạm hành vi nêu trên sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Tại khoản 11 Điều 2 Nghị định 123/2021/NĐ-CP, ngày 28/12/2021 của Chính phủ quy  định phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi người điều khiển xe mô tô hai bánh có dung tích xi lanh dưới 175 cm3 và các loại xe tương tự xe mô tô: “Không có Giấy phép lái xe hoặc sử dụng Giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp, Giấy phép lái xe bị tẩy xóa”. (Đồng thời tịch thu GPLX không do cơ quan có thẩm quyền cấp, GPLX bị tẩy xóa).

- Phạt tiền từ 4.000.000 đến 5.000.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô hai bánh có dung tích xi lanh từ 175 cm3 trở lên, xe mô tô ba bánh có GPLX nhưng không phù hợp với loại xe đang điều khiển:“Không có Giấy phép lái xe hoặc sử dụng Giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp, Giấy phép lái xe bị tẩy xóa”. (Đồng thời tịch thu GPLX không do cơ quan có thẩm quyền cấp, GPLX bị tẩy xóa).

- Phạt tiền từ 10.000.000 đến 12.000.000 đồng đối với người điều khiển xe ô tô , xe máy kéo và các loại xe tương tự xe ô tô: “Không có Giấy phép lái xe hoặc sử dụng Giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp, Giấy phép lái xe bị tẩy xóa”. (Đồng thời tịch thu GPLX không do cơ quan có thẩm quyền cấp, GPLX bị tẩy xóa).

Hành vi sử dụng GPLX giả, không do cơ quan có thẩm quyền cấp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu tội phạm.

Trong công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) không khó để phát hiện ra các trường hợp đối tượng sử dụng GPLX giả, không do cơ quan có thẩm quyền cấp, bằng mắt thường mặt dù đã được làm bằng kỹ thuật sao chép và in ấn khá tinh vi. Bên cạnh việc nhận biết bằng mắt hoặc các thiết bị hỗ trợ (kính lúp, đèn cực tím...), lực lượng CSGT sẽ tiến hành tra cứu trên hệ thống quản lý lái xe của ngành Giao thông, để từ đó đối chứng.

Tuy nhiên, theo trình tự, của pháp Luật vẫn phải qua kết luận giám định của cơ quan Kỹ thuật hình sự. Trường hợp khác, lực lượng CSGT còn tổ chức xác minh từ nơi học, nơi cấp, đổi giấy phép lái xe của các trường hợp phức tạp, nhiều nghi vấn.

Ngoài ra, lực lượng CSGT còn phối hợp chặt chẽ với cơ quan điều tra làm rõ các cá nhân, tổ chức, đường dây cung cấp làm và sử dụng những tấm GPLX giả, không do cơ quan có thẩm quyền cấp để truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu tội phạm.

Tại Điều 341 Bộ luật Hình sự (BLHS) quy định hai tội danh độc lập đó là tội “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức” và tội “Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan tổ chức”. Như vậy, hành vi khách quan trong cấu thành cơ bản của tội này là hành vi “làm” hoặc hành vi “sử dụng”, chỉ cần người nào đủ năng lực trách nhiệm hình sự và có các hành vi khách quan như trên là có thể xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại điều 341 BLHS.

Tuy nhiên trên thực tế tình trạng người dân tự đặt mua trên mạng rồi sử dụng GPLX giả, không do cơ quan có thẩm quyền cấp… để lừa dối cơ quan, tổ chức vì mục đích cá nhân nhưng chưa được xem xét, xử lý đến nơi đến chốn. Đơn cử hành vi đặt mua giấy phép lái xe giả rồi sử dụng để xuất trình khi bị CSGT kiểm tra, trong trường hợp này rõ ràng hành vi của người dùng GPLX giả, không do cơ quan có thẩm quyền cấp để lừa dối cơ quan công an đã thỏa mãn hành vi khách quan của tội “sử dụng tài liệu giả” theo quy định của điều 341 BLHS là cần thiết phải xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xét thấy việc mua và sử dụng GPLX giả, không do cơ quan có thẩm quyền cấp, là hành vi vi phạm pháp luật, tiếp tay cho các đối tượng làm giả giấy tờ, nhằm trục lợi bất chính, gây ra dư luận, bức xúc trong xã hội hiện nay.

Cùng với cố gắng của lực lượng chức năng, để xử lý nghiêm tình trạng mua, bán, sử dụng GPLX giả, không do cơ quan có thẩm quyền cấp, Phòng CSGT, Công an tỉnh Sóc Trăng đề nghị mỗi người dân cần tự giác nêu cao ý thức, trách nhiệm của mình, sử dụng GPLX được cơ quan có thẩm quyền cấp, phải tham gia học và thi GPLX  theo chương trình đào tạo của Bộ Giao thông vận tải để tham gia giao thông an toàn. Các doanh nghiệp vận tải hàng hóa, hành khách việc hợp đồng thuê lái xe cần kiểm tra, xác minh hồ sơ cấp GPLX, vào tra cứu trên hệ thống đào tạo, quản lý, sát hạch và cấp GPLX quốc gia tránh tình trạng thuê nhằm người sử dụng GPLX giả, không do cơ quan có thẩm quyền cấp, tố giác kịp thời khi phát hiện cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm: Mua, bán và sử dụng GPLX giả đến cơ quan chức năng ngăn chặn và xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật.

Sơn Hoàng Liệt