Ở nước ta hiện nay, tình hình người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ sử dụng rượu, bia quá nồng độ quy định (còn gọi là vi phạm quy định về nồng độ cồn) là một trong những vấn đề nóng được cả nước quan tâm, là một vấn nạn đáng báo động, ảnh hưởng lớn đến công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông của nước ta. Dù đã được cảnh báo và tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng về tác hại của việc sử dụng rượu, bia khi tham gia giao thông, tuy nhiên vì thói quen, sở thích và vì chủ quan, nhiều người vẫn bỏ qua, coi thường tính mạng của mình và bất chấp hậu quả sẽ xảy ra. Trong thời gian qua, Bộ Công an và Ủy ban an toàn giao thông Quốc gia đã chỉ đạo mở nhiều đợt ra quân tuyên truyền, xử lý các hành vi vi phạm quy định về nồng độ cồn. Từ ngày 15/12/2014 đến ngày 28/2/2015, Cục Cảnh sát giao thông đã mở 3 đợt cao điểm xử lý tình trạng uống rượu, bia tham gia giao thông, kết quả lực lượng CSGT cả nước đã lập biên bản 35.370 trường hợp vi phạm về nồng độ cồn, trong đó người điều khiển mô tô chiếm 93,2%. Qua kiểm tra, đã tước GPLX 35.370 trường hợp, tạm giữ gần 2.400 ô tô, gần 33.000 mô tô với tổng số tiền xử phạt hành chính là 110 tỉ đồng. Tuy nhiên, kết quả còn hạn chế, tình hình vi phạm vẫn còn xảy ra ở nhiều nơi.

Qua nghiên cứu thấy rằng, ảnh hưởng của việc sử dụng rượu, bia đối với người điều khiển phương tiện cơ giới tham gia giao thông thường là hết sức nghiêm trọng:

- Người sử dựng rượu, bia dễ bị kích động, lôi kéo thực hiện các hành vi vi phạm Luật giao thông (như vi phạm về tốc độ, lạng lách, đua xe, không chấp hành tín hiệu đèn, đi không đúng phần đường, bất ngờ chuyển hương, gây rối trật tự công cộng...)

- Nồng độ cồn trong máu và hơi thở cao làm ức chế thần kinh dễ gây buồn ngủ, hôn mê, ảo giác; giảm khả năng nhận biết, phán đoán các tình huống nguy hiểm, giảm kỹ năng điều khiển phương tiện giao thông, tâm lý coi thường sự nguy hiểm, làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông.

- Mặt khác, nếu người điều khiển phương tiện sử dụng rượu bia bị TNGT còn gây khó khăn cho việc thực hiện các biện pháp can thiệp y tế: Do mất máu nhiều, nồng độ cồn trong máu cao làm giảm tác dụng của thuốc chữa bệnh nên tỉ lệ tử vong cao.

Tại Điều 8 Luật Giao thông đường bộ (GTĐB) quy định cấm các hành vi:

-  Điều khiển xe ô tô, máy kéo, xe máy chuyên dùng trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.

- Điều khiển mô tô, xe gắn máy mà trong máu có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam/100 mililit máu hoặc 0,25 miligam/ 1lít khí thở.

 Hiện nay, việc xử phạt quy định đối với người điều khiển xe ô tô và mô tô vi phạm nồng độ cồn được quy định cụ thể tại Nghị định 171/NĐ-CP ngày 13/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt như sau:

1. Đối với người điều khiển, người ngồi trên xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô vi phạm quy tắc giao thông đường bộ

- Điểm b Khoản 5 Điều 5: Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với người điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn nhưng chưa tới mức vi phạm quy định tại Điểm b Khoản 7, Điểm a Khoản 8 điều này.

- Điểm b Khoản 7 Điều 5: Phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với người điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam đến 80 miligam/100 mililit  máu hoặc vượt quá 0,25 đến 0,4 miligam/1 lít khí thở.

 - Điểm a Khoản 8 Điều 5: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với người điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililit máu hoặc vượt quá  0,4 miligam/1 lít khí thở.

Ngoài việc bị phạt tiền, người điều khiển xe thực hiện các hành vi vi phạm  trên còn bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung gồm: Thực hiện hành vi quy định tại Điểm b Khoản 7 Điều 5 bị tước giấy phép lái xe 01 tháng; Thực hiện hành vi quy định tại Điểm a Khoản 8 Điều 5 bị tước giấy phép lái xe 02 tháng.

 2. Đối với người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy vi phạm quy tắc giao thông đường bộ

- Điểm b Khoản 5 Điều 6: Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1000.000 đồng đối với người điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam đến 80 miligam/100 mililit máu hoặc vượt quá 0,25 đến 0,4 miligam/1 lít khí thở.

- Điểm e Khoản 6 Điều 6: Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với người điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililit máu hoặc vượt quá  0,4 miligam/1 lít khí thở.

Ngoài việc bị phạt tiền, người điều khiển xe thực hiện các hành vi vi phạm trên còn bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung gồm: Thực hiện hành vi quy định tại Điểm b Khoản 5 Điều 6 bị tước giấy phép lái xe 01 tháng; Thực hiện hành vi quy định tại Điểm e Khoản 6 Điều 6 bị tước giấy phép lái xe 02 tháng.

Đặc biệt, đối với những trường hợp người điều khiển xe không chấp hành yêu cầu kiểm tra về chất ma túy, nồng độ cồn của người kiểm soát giao thông hoặc người thi hành công vụ sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng (Điểm b Khoản 6 Điều 6).

Mặt khác, người điều khiển phương tiện nếu sử dụng rượu bia gây tai nạn nghiêm trọng, tùy theo tính bất mức độ còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong thời gian tới nhằm nâng cao hơn nữa ý thức của người tham gia giao thông, lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tác hại của việc sử dụng rượu, bia khi điều khiển phương tiện; hậu quả của các vụ TNGT do sử dụng rượu, bia gây ra, phổ biến kiến thức pháp luật về trật tự ATGT tới các cơ quan, tổ dân khu phố, các trường học...; kết hợp xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông như: vi phạm nồng độ cồn; chạy quá tốc độ; không độ mũ bảo hiểm..., phấn đấu giảm ùn tắc, giảm tai nạn, số vụ, số người chết và số người bị thương theo chỉ đạo của Chính phủ./.

Thu Hiền- Phòng Tuyên truyền