Hơn 100 năm trước, khi chiếc đèn tín hiệu giao thông đầu tiên ra đời với hai màu xanh, đỏ đã góp phần làm giảm bớt các vụ TNGT tai các ngã tư, nơi thường xuyên có mật độ lưu thông cao của các phương tiện. Đến năm 1920, tín hiệu đèn vang lần đầu tiên xuất hiện do viên cảnh sát Mỹ Wiliam Potts phát minh để tránh cho sự phiều toái khi cảnh sát liên tục phải hú còi trước khi đèn chuyển trạng thái xanh sang đỏ. Từ đó, hệ thống đèn tín hiệu này đã trở thành chuẩn mực chung cho các hệ thống điều khiển giao thông trên toàn thế giới.

Hiện nay, hầu hết những nước có giao thông phát triển đều quy định đèn vàng phải dừng lại, trừ trường hợp không thể dừng một cách an toàn.

Đèn vàng là đèn chuyển tiếp từ xanh sang đỏ, tức từ trạng thái di chuyển sang trạng thái đứng yên hoặc ngược lại, nhằm dành thời gian cho các phương tiện chuẩn bị, tránh xung đột giao thông và gây tai nạn bất ngờ. Do đó ở hầu hết các nước phát triển, luật giao thông về đèn tín hiệu được quy định rõ ràng.

 Hầu hết các nước phát triển trên thế giới đều quy định về đèn vàng như Việt Nam

Ở Australia, các bang đều có quy định tương tự nhau về đèn vàng. Ví như Queensland, trang web của chính quyền bang này giải thích rõ ràng về điều kiện di chuyển cho các phương tiện khi đèn chuyển xanh - vàng - đỏ. Theo đó, điểm quan trọng nhất mà tài xế cần hiểu là "đèn vàng không phải điểm cuối của đèn xanh, mà là điểm bắt đầu của đèn đỏ".

Vì là điểm bắt đầu của đèn đỏ, nên đương nhiên tài xế khi nhìn thấy đèn vàng phải chủ động dừng lại. Tuy nhiên, vì tính chất đặc biệt của khoảng thời gian chuyển tiếp xanh-đỏ mà có ngoại lệ. Đó là nếu cảm thấy dừng xe mất an toàn cho các phương tiện phía sau, thì tài xế được quyền chạy tiếp qua đèn vàng.

Trường hợp "mất an toàn" được lấy ví dụ cho một trường hợp cụ thể là chạy tới quá gần vạch dừng xe thì bất ngờ đèn chuyển xanh sang vàng, áp dụng cho cả trường hợp chạy thẳng hoặc chuyển hướng tại nơi giao nhau. Mức phạt cho tài xế không dừng xe khi thấy đèn vàng là khoảng 330 USD, cũng là số tiền tài xế phải nộp nếu không dừng xe khi đèn đỏ.

Tại Mỹ cũng có cách quy định tương tự. Tại California đèn vàng được giải thích gọn gàng là "đèn khi chuyển từ xanh sang vàng tức muốn nói hãy cẩn thận, sắp có đèn đỏ. Lúc này, hãy dừng lại nếu an toàn. Nếu không thể dừng an toàn, hãy vượt qua nơi giao nhau một cách cẩn trọng". Nếu phương tiện vào giao lộ trước khi đèn chuyển sang đỏ, phương tiện đó không phạm luật.

Những chuyên trang về giao thông của nước này cũng giải thích, đèn vàng có nghĩa là "Hãy cẩn thận", chứ không có nghĩa là "Hãy nhanh lên", vì thế hành động cố tình đạp ga lút sàn để vượt qua đèn vàng hoàn toàn có thể nhận vé phạt từ cảnh sát giao thông.

Tại Nhật và nhiều nước châu Âu cũng có quy định giống Australia và Mỹ, đèn vàng phải dừng, nhưng nếu dừng mất an toàn thì được đi. Thậm chí ở Đức còn quy định rõ: đèn vàng ở giữa thời điểm chuyển từ đỏ sang xanh. Nếu có đèn vàng nhấp nháy ở ngã tư, các phương tiện phải dừng lại và chỉ được di chuyển cho đến khi thông thoáng. Đất nước này có hệ thống giao thông cho xe hơi phát triển, vì thế đèn vàng để tài xế chuẩn bị sẵn sàng tư thế di chuyển tiếp, nhất là cho xe số sàn có thời gian chuẩn bị côn, số.

Tại Singapore tuy không có quy định xử phạt các trường hợp vượt đèn vàng. Tuy nhiên, nhà chức trách cũng không khuyến khích hành vi này.

Các nhà quản lý giao thông ở Trung Quốc đã triển khai kế hoạch nằm nâng cao chất lượng giao thông tại quốc gia này. Theo đó, Cục quản lý giao thông Trung Quốc đã ra quyết định việc đèn vàng sẽ có chức năng tương tự như đèn đỏ.

Theo điều luật mới, các lái xe tại Trung Quốc đều phải dừng khi đèn vàng, cũng giống như lúc dừng đèn đỏ.

Như vậy luật pháp hầu hết các nước có nền công nghiệp ôtô và hệ thống giao thông phát triển có cách quy định về đèn vàng giống với Việt Nam. Điểm quan trọng nhất mà các lái xe cần nhớ, là sẵn sàng dừng xe khi thấy đèn vàng cũng như đèn đỏ, chỉ trừ những trường hợp đã vượt qua vạch dừng thì được phép đi tiếp./.

ĐT (tổng hợp)