Thuật ngữ “tạm ứng” rất quen thuộc trong đời sống sản xuất kinh doanh, gắn liền với tiền hoặc vật chất xác định. “Khoản tạm ứng” được hiểu là một khoản tiền hoặc vật tư do doanh nghiệp giao cho người nhận tạm ứng để thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh hoặc giải quyết một công việc nào đó được phê duyệt.

Vậy đối với lĩnh vực bảo hiểm trách nhiệm dân sự thì thuật ngữ tạm ứng được hiểu như thế nào? Trước tiên chúng ta cần tìm hiểu về phạm vi bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực bảo hiểm trách nhiệm dân sự.

Theo quy định tại Điều 5, Nghị định 03/2021/NĐ-CP quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, phạm vi bồi thường thiệt hại bao gồm thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, tính mạng và tài sản đối với bên thứ ba do xe cơ giới gây ra; thiệt hại về sức khỏe, tính mạng của hành khách do xe cơ giới gây ra. Theo quy định tại Điều 8, Nghị định 03/2021/NĐ-CP, mức trách nhiệm Bảo hiểm được hiểu là số tiền tối đa mà doanh nghiệp bảo hiểm có thể phải trả đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng và tài sản của bên thứ ba và hành khách do xe cơ giới gây ra trong mỗi vụ tai nạn xảy ra thuộc phạm vi bồi thường thiệt hại.

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 04/2021/TT-BTC ngày 15 tháng 01 năm 2021 của Bộ Tài chính quy định chi tiết một số điều của Nghị định 03/2021/NĐ-CP thì mức trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng do xe cơ giới gây ra là một trăm năm mươi (150) triệu đồng cho một người trong một vụ tai nạn; mức trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về tài sản chia ra hai nhóm: thiệt hại về tài sản Do xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe có kết cấu tương tự theo quy định của Luật Giao thông đường bộ gây ra là năm mươi (50) triệu đồng trong một vụ tai nạn; trong khi đó thiệt hại do xe ô tô; máy kéo; rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo; xe máy chuyên dùng theo quy định của Luật Giao thông đường bộ gây ra là một trăm (100) triệu đồng trong một vụ tai nạn.

Như vậy phải chăng có thể tạm ứng bồi thường đối với cả thiệt hại về sức khỏe, tính mạng cũng như thiệt hại về tài sản bởi đây chính là phạm vi bồi thường được Luật quy định? Thực tế khi có thiệt hại xảy ra về tính mạng, sức khỏe thì bạn đều được bồi thường thiệt hại, tuy nhiên việc tạm ứng bồi thường chỉ thực hiện đối với sức khỏe, tính mạng, đối với các thiệt hại khác về tài sản thì sẽ không được tạm ứng bồi thường. Điều này được quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 14 Nghị định 03/2021/NĐ-CP, trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm trách nhiệm dân sự sẽ thực hiện tạm ứng bồi thường như sau:

"Điều 14. Bồi thường bảo hiểm

...

2. Trong vòng 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo của bên mua bảo hiểm, người được Bảo hiểm về vụ tai nạn, doanh nghiệp bảo hiểm phải tạm ứng bồi thường đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, cụ thể:

a) Trường hợp đã xác định được vụ tai nạn thuộc phạm vi bồi thường thiệt hại:

- 70% mức bồi thường bảo hiểm theo quy định/1 người/1 vụ đối với trường hợp tử vong.

- 50% mức bồi thường Bảo hiểm theo quy định/1 người/1 vụ đối với trường hợp tổn thương bộ phận được điều trị cấp cứu.

b) Trường hợp chưa xác định được vụ tai nạn thuộc phạm vi bồi thường thiệt hại:

- 30% mức trách nhiệm bảo hiểm theo quy định/1 người/1 vụ đối với trường hợp tử vong.

- 10% mức trách nhiệm bảo hiểm theo quy định/1 người/1 vụ đối với trường hợp tổn thương bộ phận được điều trị cấp cứu."

Chúng ta cần phân biệt rõ phạm vi bồi thường và phạm vi tạm ứng bảo hiểm. Việc tạm ứng giúp người bồi thường giảm gánh nặng áp lực tài chính, đồng thời giúp người bị nạn được kịp thời chi trả các chi phí về chăm sóc sức khỏe khi không may  bị nạn. Phạm vi tạm ứng không bao gồm thiệt hại về tài sản cho thấy bảo hiểm xác định tính cấp thiết của vấn đề. Khi sự việc cấp thiết được giải quyết, chúng ta yên tâm rằng bảo hiểm sẽ chi trả cả chi phí bồi thường thiệt hại về tài sản, đây chính là quyền lợi về bảo hiểm chúng ta cần nắm được khi tham gia bảo hiểm trách nhiệm dân sự để đảm bảo quyền, lợi ích cũng như trách nhiệm của bản thân khi tai nạn giao thông xảy ra.

L. H