1. Về triển khai thực hiện chủ trương

Thực hiện Nghị quyết số 32/NQ-CP ngày 29/6/2007 của Chính phủ về về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông, lực lượng Công an nhân dân đã triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó đã tổ chức thực hiện tốt quy định về việc đăng ký, cấp biển số cho phương tiện cơ giới của thương binh và người khuyết tật; thu hồi biển số đăng ký, đình chỉ lưu hành ôtô hết niên hạn sử dụng, xe công nông, xe tự chế 3, 4 bánh.

Đã phối hợp ban hành và chỉ đạo lực lượng Cảnh sát giao thông thực hiện tốt Thông tư liên tịch số 31/2007/TTLT(BCA-BGTVT) ngày 28/12/2007 của liên bộ Công an, Giao thông vận tải hướng dẫn việc xoá sổ đăng ký, thu hồi biển số phương tiện giao thông cơ giới đường bộ hết niên hạn sử dụng, Thông tư liên tịch số 32/2007/TTLT(BCA- BGTVT) ngày 28/12/2007 của liên bộ Công an, Giao thông vận tải hướng dẫn việc đăng ký, quản lý và lưu hành phương tiện giao thông cơ giới đường bộ dùng cho thương binh và người tàn tật; phối hợp với các cơ quan chức năng của Bộ Giao thông vận tải thường xuyên rà soát, lập danh sách các phương tiện hết niên hạn sử dụng, thông báo đến chủ phương tiện, thông báo cho lực lượng kiểm soát ở trên đường khi phát hiện các xe này phải thu hồi đăng ký xe, biển số xe và các giấy tờ có liên quan của phương tiện và yêu cầu chủ xe thực hiện các thủ tục tiêu huỷ theo quy định.

 Đối với xe công nông: Đã tham mưu với Uỷ ban nhân dân quy định cấm hoạt động trên các tuyến quốc lộ, sau đó dần loại bỏ loại phương tiện này. Đến nay, nhiều địa phương khu vực đồng bằng, thành phố, thị xã đã thực hiện tốt chủ trương này và loại bỏ hầu hết được các loại xe công nông, chỉ còn một số ít hoạt động ở các đường giao thông nông thôn phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Đối với xe tự chế 3, 4 bánh: đã hướng dẫn và tổ chức đăng ký, cấp biển số đối với các phương tiện đủ điều kiện về thủ tục và bảo đảm các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật.

2. Công tác xử lý vi phạm và tổ chức đăng ký đối với xe thương binh

- Lực lượng Cảnh sát giao thông đã tập trung xử lý vi phạm TTATGT, trong đó, hàng năm đều có kế hoạch phối hợp với Cục Đăng kiểm Việt Nam tổ chức xử lý vi phạm theo chuyên đề xe hết niên hạn sử dụng, xe không đảm bảo tiêu chuẩn An toàn kỹ thuật và siết chặt việc xử lý đối với xe công nông, xe tự chế...

Kết quả, từ năm 2008 đến năm 2013, Cảnh sát giao thông toàn quốc đã đình chỉ lưu hành 17.370 phương tiện giao thông hết hạn sử dụng, xe công nông; tịch thu, tiêu hủy 1.540 xe tự chế 3, 4 bánh, tạm giữ 375 xe xích lô máy, 2.479 xe ba bánh tự chế. Riêng Công an Hà Nội, đã có kế hoạch chuyên đề riêng về xử lý vi phạm đối với xe tự chế, xe giả danh thương binh, đã xử lý tịch thu tiêu huỷ 249 xe tự chế không đảm bảo yêu cầu về an toàn khi tham gia giao thông.

- Thực hiện Quyết định số 1491/QĐ-TTg, Quyết định số 548/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã cho phép sản xuất, lắp ráp xe chở hàng 4 bánh có gắn động cơ thay thế xe công nông, xe lôi máy, xe cơ giới 3, 4 bánh thuộc diện bị đình chỉ tham gia giao thông, Bộ Công an đã tổ chức đăng ký được 8.095 xe  (loại xe này mang biển số hệ "TĐ").

3. Khó khăn, vướng mắc trong việc đăng ký, cấp biển số và xử lý vi phạm

- Hầu hết các xe thương binh đều là xe tự chế 3, 4 bánh, không được cơ quan chức năng cấp chứng nhận đảm bảo an toàn kỹ thuật khi tham gia giao thông, không có các tiêu chuẩn cụ thể về an toàn kỹ thuật, không được kiểm định, nên không đủ điều kiện để đăng ký, cấp biển số; do đó, ít xe được cấp đăng ký, biển số để lưu hành theo đúng quy định.

- Việc hỗ trợ kinh phí để chuyển đổi phương tiện không được thực hiện đồng bộ, kinh phí hỗ trợ thấp, không đủ để chuyển đổi phương tiện hoạt động nên nhiều người dân không thực hiện việc thay thế phương tiện theo chủ trương của Chính phủ.

- Hiện tại, đối với các vùng nông thôn, nhất là các địa phương ở Tây nguyên, phương tiện công nông được xem là phương tiện hữu ích (vừa là phương tiện chuyên chở vừa có thể làm máy công cụ trong sản xuất nông nghiệp), nên người dân vẫn sử dụng nhiều.

- Việc tịch thu, bán đấu giá hoặc tiêu huỷ các loại phương tiện này theo yêu cầu nhiều thủ tục rườm rà, nên khó thực hiện, trong khi Cảnh sát giao thông phải thực hiện nhiều nhiệm vụ khác.

- Hoạt động của xe công nông, xe tự chế hầu hết ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, trong khi lực lượng Cảnh sát giao thông còn thiếu nhiều, không đủ lực lượng để quán xuyến hết cả các địa bàn này, do đó, việc xử lý vi phạm đối với các loại phương tiện này không được triệt để. Riêng đối với xe tự chế của thương binh, vì có liên quan đến đối tượng chính sách của Nhà nước, nên rất khó khăn trong việc xử lý (đã có nhiều trường hợp thương binh mang xe tự chế đến "biểu tình" tại Bộ Giao thông vận tải, Trụ sở tiếp dân của Chính phủ khi Cảnh sát giao thông tăng cường việc xử lý, gây nên tình hình phức tạp).

4. Kiến nghị, đề xuất một số giải pháp

Để giải quyết đồng bộ, triệt để tình trạng xe công nông, xe tự chế theo quy định tại Nghị quyết số 32/CP, cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau:

- Cần có chính sách đồng bộ hỗ trợ thích hợp đối với người dân đang sử dụng các phương tiện thuộc diện phải đình chỉ lưu hành.

- Tuyên truyền, phổ biến rộng rãi chính sách hỗ trợ của nhà nước cũng như quy định của pháp luật về việc xử lý vi phạm đối với các loại phương tiện này; đi đôi với việc tăng cường xử lý và kiên quyết tịch thu tiêu huỷ các phương tiện này tham gia giao thông.

- Giao trách nhiệm cho chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp cơ sở trong thực hiện việc cấm sử dụng các loại phương tiện này.

- Đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng ban hành Tiêu chuẩn Việt nam đối với xe chở hàng 4 bánh có gắn động cơ.

- Đề nghị Bộ Giao thông vận tải ban hành và thực hiện việc kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe chở hàng 4 bánh có gắn động cơ, để làm cơ sở cho việc cấp đăng ký, biển số để lưu hành./.