Đối với lĩnh vực bảo đảm TTATGT, đã có cả hệ thống các văn bản như: Chỉ thị số 22/CT-TW ngày 24 tháng 02 năm 2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông; Nghị quyết số 13/2002/NQ-CP ngày 19 tháng 11 năm 2002 của Chính phủ về các giải pháp kiềm chế gia tăng và tiến tới giảm dần tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông; Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông; năm 2011, Nghị quyết số 88/NQ-CP về tăng cường thực hiện các giải pháp trọng tâm bảo đảm TTATGT được ban hành. Trong các giải pháp bảo đảm TTATGT, giải pháp đầu tiên được đặt ra là việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trật tự an toàn giao thông, đây được xác định là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành từ Trung ương đến cơ sở.

Vì sao công tác tuyên truyền TTATGT lại quan trọng như vậy?

Như chúng ta biết, tuyên truyền là hành động truyền bá thông tin với mục đích đưa đẩy thái độ, suy nghĩ, tâm lý và ý kiến của quần chúng theo chiều hướng có lợi. Mục tiêu của tuyên truyền hiện đại không dừng lại ở thay đổi suy nghĩ hay thái độ của quần chúng, mà cần phải tạo hành động trong quần chúng. Từ bản chất chung đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật TTATGT cần phải thúc đẩy được nhận thức đúng đắn, tạo tư duy tích cực, chủ động để giúp cho việc hành động đúng pháp luật TTATGT, tạo nên một xã hội an toàn và văn minh cho mỗi người khi tham gia giao thông.

Nhìn từ thực tế xã hội hiện nay, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật TTATGT còn nhiều hạn chế, ý thức người dân khi tham gia giao thông chưa tự giác chấp hành pháp luật, một bộ phận không nhỏ còn chưa nhận thức đầy đủ về các quy định của luật giao thông. Do vậy tình hình TTATGT ngày càng diễn biến phức tạp, tai nạn giao thông xảy ra vẫn chiếm tỷ lệ cao.

Mỗi năm ở Việt Nam, trung bình có khoảng gần 10.000 người chết vì tai nạn giao thông và với hơn 20.000 vụ tai nạn, va chạm giao thông, có nhiều vụ tai nạn giao thông để lại hậu quả rất lớn về người và tài sản. Nhìn vào số liệu thống kê hằng năm cho thấy tai nạn giao thông đang để lại những hậu quả nặng nề cho sức khỏe, tính mạng của con người.

Bảng thống kê số liệu tai nạn giao thông

(Thống kê của Cục Cảnh sát giao thông)

Một trong những tâm lý của người tham gia giao thông ở Việt Nam là khi ra đường mặc dù không vội nhưng vẫn cứ đi nhanh, có những thói quen tuỳ tiện, bất chấp các quy định của pháp luật hiện hành như: phóng nhanh, vượt ẩu, không đi về bên phải; không tuân thủ đi theo làn đường, phần đường, vạch chỉ dẫn, các biển báo giao thông, đèn tín hiệu… thậm chí không tuân thủ sự hướng dẫn của người điều khiển giao thông. Tình trạng vi phạm các quy định về quy tắc giao thông, Luật giao thông diễn ra khá phổ biến ở người đi bộ, người điều khiển phương tiện mô tô, ô tô… ở bất cứ đâu và bất kỳ đối tượng nào: trẻ em, người lớn, học sinh, sinh viên, công chức nhà nước… khu vực thành thị cũng như nông thôn. Trên đường thủy còn tồn tại tình trạng “5 không”: phương tiện không đăng ký, không đăng kiểm, không đảm bảo an toàn kỹ thuật, người điều khiển không bằng, không chứng chỉ chuyên môn… Với tình trạng đó, có thể nói, hiện nay, sự hiểu biết pháp luật giao thông còn nhiều hạn chế, nhiều lúc, nhiều nơi còn có hiện tượng thiếu văn hóa khi tham gia giao thông, bất chấp cả tính mạng, sức khỏe của bản thân mình và những người xung quanh.

Để giải quyết tận gốc của vấn đề, cần nhiều giải pháp đồng bộ, song trước hết, về mặt chủ quan, việc làm cần thiết phải thay đổi nhận thức, tâm lý, hành vi của người tham gia giao thông. Đó là chức năng tích cực của công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật TTATGT.

Tuyên truyền, giáo dục An toàn giao qua các cuộc thi dành cho học sinh, sinh viên

Trong nhiều năm nay, các cấp, các ngành và các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể đã triển khai nhiều biện pháp tuyên truyền hữu hiệu, trong đó có các cuộc thi tìm hiểu về an toàn giao thông. Có thể nói, chưa bao giờ các cuộc thi về an toàn giao thông lại phát triển mạnh mẽ như hiện nay, từ cuộc thi mang tính chất đơn lẻ cho đến các cuộc thi mang tầm quốc gia như: giao thông thông minh trên mạng Internet; “An toàn giao thông cho nụ cười trẻ thơ” dành cho học sinh tiểu học; “An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai” cho học sinh trung học phổ thông; cuộc thi “Sinh viên thi tìm hiểu luật giao thông đường bộ và lái xe an toàn” cho sinh viên của các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp trên toàn quốc; các cuộc giao lưu, tìm hiểu kiến thức và đổi mới phương pháp giảng dạy an toàn giao thông dành cho giáo viên các cấp …

Ở mỗi cuộc thi đều thu hút đông đảo số lượng người tham gia, tạo được hiệu ứng tích cực đến mọi đối tượng trong xã hội. Đặc biệt với phần thi các tiết học mẫu dành cho học sinh về các chủ đề: biển báo hiệu giao thông, nguyên nhân tai nạn giao thông, ngồi an toàn trên xe đạp, xe máy, chọn đường đi an toàn, tránh tai nạn giao thông… các thầy, cô giáo đã đem đến những phương pháp, cách thức đa dạng trong truyền tải nội dung về an toàn giao thông và những quy định của pháp luật về TTATGT thông qua việc chuyển thể nội dung bài giảng thành các vở kịch cho học sinh đóng vai hay việc học sinh làm chủ trong tìm hiểu kiến thức, được thực hành với các trang thiết bị thực tế, thi vẽ tranh an toàn giao thông, hoạt cảnh, tiểu phẩm, hát, múa về chủ đề an toàn giao thông cho dễ nhớ, dễ hiểu…

Mỗi cuộc thi như một sân chơi lành mạnh và bổ ích, đó cũng là cơ hội cho học sinh và các thầy, cô giáo giao lưu, cùng nhau chia sẻ những phương pháp giáo dục hiệu quả, những kiến thức an toàn giao thông, văn hóa giao thông và các kỹ năng cần thiết khi tham gia giao thông. Đánh giá về các cuộc thi, đồng chí Nguyễn Thị Nghĩa – Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của các cuộc thi đã và đang góp phần tạo nên sự thay đổi nhận thức, ý thức tham gia giao thông trong học sinh, sinh viên, góp phần đẩy mạnh hiệu quả của việc tuyên truyền, giáo dục an toàn giao thông trong trường học.

Tuy nhiên, đánh giá mỗi cuộc thi đều có mặt hạn chế, nhất là khi chuyên đề an toàn giao thông mới được đưa vào các cấp học, việc bồi dưỡng kiến thức cho giáo viên về chuyên đề này còn chưa tích cực, tài liệu hướng dẫn chưa thống nhất và có những điểm chưa phù hợp với đối tượng do vậy chưa khắc phục được sự khô cứng trong tuyên truyền luật đồng thời không mang đến sức hút trong việc học về an toàn giao thông. Trên thực tế, nếu mỗi giờ học, các em học sinh đều được học như những tiết học mẫu thì việc tuyên truyền an toàn giao thông trong trường học sẽ mang đến những hiệu quả nhất định.

 Ngày nay, để có nền văn hóa giao thông có ý thức cao và được xây dựng ổn định, bền vững, cùng với việc làm cương quyết, mạnh mẽ trong tuyên truyền, xử lý những hành vi vi phạm, hơn bao giờ hết cần sự tập trung quyết liệt vào việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật TTATGT đối với thế hệ trẻ.

Đẩy mạnh hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật TTATGT trong trường học, việc làm cần thiết phải quan tâm bồi dưỡng kiến thức về các quy định của pháp luật trong việc bảo đảm TTATGT cho đội ngũ giáo viên để giúp cho việc truyền tải thông tin đến học sinh chính xác, đầy đủ. Nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy và học an toàn giao thông; nội dung giảng dạy phải phù hợp với đối tượng; nên trang bị mô hình mô phỏng các tình huống giao thông cùng thiết bị trợ giúp cho việc học tập thực tế, giúp cho học sinh dễ nhớ, dễ hiểu và dễ thực hiện. Bộ giáo dục và đào tạo cần đưa chuyên đề an toàn giao thông vào chương trình đào tạo như một môn học bắt buộc và khuyến khích vai trò chủ động, tích cực của học sinh trong tìm hiểu kiến thức. Hiện nay một số trường đã đầu tư giáo án điện tử thông minh, điều đó hỗ trợ rất nhiều cho các tiết học về an toàn giao thông, giáo viên có thể đưa các tình huống thực tế, các hình ảnh trực quan sinh động để giúp học sinh nhận thức tốt hơn về các quy định của pháp luật TTATGT và bảo đảm an toàn cho bản thân khi tham gia giao thông. Sau những chương trình, dự án thử nghiệm, ngành giáo dục cần nghiên cứu, thống nhất về tài liệu hướng dẫn học và giảng dạy an toàn giao thông. Đối với học sinh, ngoài việc giúp cho các em nhận thức các quy định của luật giao thông, cần hướng dẫn cho các em những tình huống giao thông an toàn và các kỹ năng phòng, tránh tai nạn. Thực tế cho thấy, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chức năng trong ngành giáo dục và đào tạo, lực lượng Cảnh sát giao thông và các đơn vị truyền thông sẽ mang đến hiệu quả tích cực cho việc tuyên truyền giáo dục TTATGT đối với học sinh, sinh viên, tạo sức lan tỏa rộng rãi trong toàn xã hội, hướng đến một nền giao thông an toàn và văn minh./.

                                                          Linh Anh – Phòng Tuyên truyền