Những cái lỗi của các nguyên nhân đều là do con người, từ người quản lý và điều hành, lập quy hoạch giao thông, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật đến người tham gia giao thông bằng mọi phương tiện và cả người dân sinh sống và buôn bán ven các tuyến đường.

Trong khi sự bất cập về đường sá không thể giải quyết một sớm một chiều thì nhiều yếu tố quyết địnhlà phải làm chuyển biến nhận thức của mọi người dân, của các lực lượng quản lý giao thông và người tham gia giao thông.

Sức ép và giao thông đang ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội ở Thủ đô. Mỗi một điểm ách tắc giao thông gây lãng phí không ít thời gian, xăng dầu, độ bền phương tiện, ô nhiễm môi trường. Mỗi một tai nạn giao thông xảy ra là vừa mất người hoặc mang thương tật, vừa thiệt hại tài sản của Nhà nước, của nhân dân.

Bởi vậy, Thành uỷ Hà Nội đã có Chỉ thị 18/CT-TU “về việc tăng cường các biện pháp bảo đảm trật tự an toàn giao thông trên địa bàn Thành phố”. UBND thành phố có Kế hoạch số 62 thực hiện Nghị quyết số 32/2007/CP của Chính phủ “về một số giải pháp cấp bách nhằm kiềm chế tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông”. Trong đó, đều chú trọng nhấn mạnh tới biện pháp tuyên truyền, giáo dục xây dựng “văn hoá giao thông” cho người Hà Nội.

Văn hoá giao thông là gì?

Văn hoá giao thông trước hết là chấp hành tốt luật lệ giao thông

Văn hoá giao thông là hành vi văn hoá được thể hiện trong lĩnh vực giao thông, trong quá trình đi lại trên đường. Nó biểu lộ bằng cái đúng, cái phải, cái đẹp, cái thiện của ứng xử giữa con người với con người khi tham gia giao thông. Nó xuất phát từ sự hiểu biết, ý thức tôn trọng luật pháp được chuyển biến thành hành động, thành đạo đức, lương tâm và trách nhiệm công dân của mọi người.

Mỗi chúng ta, ai mà không phải xuống đường hàng ngày: đi tập thể dục, đi học, đi làm, đi chơi, đi mua đồ… Có thể ta đi bộ, có lúc đi bằng xe đạp, xe cơ giới. Thậm chí ta chỉ ngồi hóng mát trên hè, bày hàng ra vỉa hè lòng đường đón khách hoặc vứt rác, phế thải xuống đường làm cản trở xe cô đi lại cũng nằm trong phạm trù của văn hoá giao thông.

Không thể biện hộ bằng câu: “Đường ta ta cứ đi, hè ta ta cứ bày” được, mà phải tuân thủ luật pháp. Chấp hành kỷ cương phép nước chính là thước đo văn hoá của người Hà Nội. Văn hoá giao thông phản ánh trực diện trình độ văn hoá, văn minh của một đô thị: Du khách đến thành phố nào chỉ cần nhìn vào thực trạng giao thông ở đó, qua hành vi ứng xử của người tham gia giao thông là đã có thể đánh giá được mức độ tiến bộ của thành phố ấy.

Vậy, người tham gia giao thông có văn hoá là người: Tự giác chấp hành Luật giao thông và tôn trọng lẫn nhau.

Chúng ta thực hành văn hoá giao thông chính là sự thể hiện phong cách thanh lịch, văn minh của người Hà Nội, thể hiện đạo đức và lối sống Thủ đô, góp phần nâng cao vị thế và danh dự của Thành phố Anh hùng, Thành phố Vì hoà bình.

Hãy xoá bỏ những thói quen xấu tuỳ tiện

Để có văn hoá giao thông, mọi người đều cần biết những điều cơ bản của Luật giao thông. Trong số này có rất nhiều điều dễ nhớ, dễ hiểu như: đi bên tay phải theo làn đường quy định; không đi vào đường cấm, đường ngược chiều; không phóng nhanh, vượt ẩu, vượt đèn đỏ; không dừng đỗ tuỳ tiện ở lòng đường; không đi dàn ngang hàng đôi, hàng ba; đi bộ trên vỉa hè; đi xe máy phải đội mũ bảo hiểm…

Nhưng quan sát ở các ngã ba, ngã tư thì những hiện tượng trên hầu như nơi nào cũng có người vi phạm, nhất là khi vằng bóng cảnh sát giao thông.

Điều đó có nghĩa là một số đông người mắc thói quen tuỳ tiện, coi thường luật lệ, thiếu ý thức tự trọng, tự giác.

Theo thống kê của Công an Thành phố Hà Nội, các lỗi vi phạm thường gặp nhiều nhất là: vi phạm vạch sơn (ở điểm dừng xe trước đèn tín hiệu, lấn sang phần đường khác), đỗ dừng sai quy định (sát điểm đường giao nhau, nơi cấm đỗ, đang đi dừng lại giữa đường nói chuyện, nghe điện thoại di động, đỗ xe ở nơi dành cho điểm xe buýt đón trả khách…), đi sai phần đường (xe đạp đi sang đường xe cơ giới, không theo luồng đường quy định cho từng loại xe, vào đường ngược chiều, đi xe lên hè).

Tất cả những vi phạm thông thường đều có thể khắc phục được nếu người tham gia giao thông làm chủ được chính mình. Hãy luôn tự nhắc: Vì lợi ích của mình, hạnh phúc của gia đình mình và vì cộng đồng phải dừng ngay xe lại đúng lúc, phải đi theo chỉ dẫn của vạch sơn, của biển báo. Đừng tranh thủ nhanh một phút để chậm một đời, chớ ích kỷ trên đường, nhường nhau là nét đẹp văn hoá…

Có một số bạn trẻ tuỳ tiện thoả mãn sở thích cá nhân, không làm chủ được bản thân mình nên đã ngang nhiên điều khiển xe môtô, xe máy khi chưa đủ tuổi, không có giấy phép lái xe, không có giấy tờ xe, không đội mũ bảo hiểm, đèo quá số người quy định, vượt đèn đỏ trước mặt lực lượng quản lý giao thông, phóng nhanh, đi ngược chiều, đua xe, đánh võng, rẽ ngoặt bất ngờ không báo hiệu… khi bị cảnh sát ra lệnh dừng lại còn gây gổ, nói lời hỗn xược, thậm chí chống lại quyết liệt…

Những hành động ấy là không thể chấp nhận, đặc biệt là ở thành phố Thủ đô. Cần có chế tài xử lý mạnh mẽ hơn, dù người vi phạm là bất cứ ai cũng không nhân nhượng, để có sức cảnh tỉnh cho những kẻ liều lĩnh khác.

Xoá bỏ được thói quen tuỳ tiện, tự do phóng túng, nhờn với pháp luật, là góp phần kiềm chế được không nhỏ nạn ùn tắc và tai nạn giao thông, là góp phần xây dựng văn hoá giao thông ở Thủ đô.

Chung sức vì nếp sống đẹp trong giao thông

Tuyên truyền và giáo dục văn hoá giao thông là nhiệm vụ chung không của riêng ai. Từ gia đình đến nhà trường, từ công sở đến đường phố, từ nhân đến cộng đồng. Chính quyền phải cầm cân nẩy mực quản lý vững vàng, liên tục. Mặt trận Tổ quốc và các thành viên phải là lực lượng phổ biến. Cơ quan thông tấn, báo chí phải là lực lượng xung kích.

Tất cả cùng vào cuộc, cùng bền bỉ kéo dài phấn đấu ở mọi lúc, mọi nơi, không thể lơi lỏng. Như mưa dầm sẽ thấm sâu vào đất. Làm điều tốt baogiờ chẳng khó khăn hơn là bị cái xấu lôi cuốn.

Để tạo dựng một thói quen tốt, mỗi người khi tham gia giao thông, hãy thực hiện “ba cần, ba không”:

- Cần tự giác thực hiện nghiêm Luật giao thông

- Cần tôn trọng trật tự và nhường nhịn nhau trên đường

- Cần tập trung vào lái xe an toàn

- Không uống rượu, phóng nhanh, vượt đèn đỏ

- Không chen lách, xô đẩy, đối đầu nhau khi ùn tắc

- Không lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, không vứt rác ra đường.

Đối với lực lượng quản lý trật tự an toàn giao thông nêu khẩu hiệu “ba kiên”:

- Kiên quyết xử lý vi phạm giao thông theo đúng luật

- Kiên quyết không để lấn chiếm vỉa hè, lòng đường làm cản trở giao thông

- Kiên quyết không vị nể và giữ mình trong sạch, không để bất cứ ai mua chuộc.

Người tham gia giao thông thực hiện tốt “ba cần, ba không”; người tổ chức, quản lý giao thông thực hiện tốt “ba kiên”. Đó chính là chúng ta cùng chung xây dựng văn hoá giao thông người Hà Nội.