Vi phạm luật, lại không chấp hành mệnh lệnh của cảnh sát
Xử lý vi phạm giao thông là biện pháp cưỡng chế cần thiết để đảm bảo TTATGT, và cao hơn nữa, để nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông cho người dân. Tuy nhiên trong quá trình thực thi nhiệm vụ, lực lượng CSGT, CSCĐ, CSTT và Thanh tra GTVT gặp không ít trở ngại từ phía người vi phạm. Hoặc là chống người thi hành công vụ, hoặc sẵn sàng biện hộ cho sai phạm của mình bằng cách “vu vạ” lực lượng chức năng. Điều đáng nói là trong nhiều vụ việc, dư luận đã có cách nhìn thiếu khách quan, thiếu tính xây dựng, hiểu sai về hoạt động của lực lượng công an.
Bài 1: Làm đúng quy định pháp luật vẫn “gặp khó”
Đi tìm sự thật
Sơn Tây, thị xã trung du những ngày này vẫn chưa hết râm ran xung quanh câu chuyện “CSGT đuổi 3 cháu nhỏ đi trên 1 chiếc xe máy dẫn đến việc các cháu bị tai nạn”. Khi đến thị xã Sơn Tây, PV ANTĐ ghi nhận được khá nhiều ý kiến đồng tình với cách xử lý của lực lượng công an, và cũng có không ít ý kiến nghiêng về phía “trách” lực lượng công an, cho rằng nếu CSGT thị xã Sơn Tây không đuổi theo người vi phạm thì đã không xảy ra tai nạn (?!).
Với tinh thần hết sức khách quan, nhóm PV ANTĐ đã tìm gặp tổ CSGT thị xã Sơn Tây trực tiếp làm nhiệm vụ hôm xảy ra sự việc, làm việc với lãnh đạo Công an thị xã, đại diện Viện Kiểm sát, các nhân chứng và vào bệnh viện để hỏi chuyện 3 “nhân vật” chính của sự việc. Từ đó, chúng tôi “dựng” được diễn biến vụ việc trên như sau:
Thực hiện kế hoạch của BCH Công an thị xã Sơn Tây về việc tăng cường kiểm tra xử lý vi phạm giao thông, đặc biệt các trường hợp không đội mũ bảo hiểm trên địa bàn, khoảng 15h ngày 7-7- 2009, tổ công tác đội CSGT Công an thị xã do Trung tá Đỗ Thành Đức - Đội phó, làm tổ trưởng và 5 CBCS gồm các đồng chí Khuất Hữu Hùng, Phùng Văn Tiến, Dương Đức Việt, Trịnh Trung Nghĩa, Nguyễn Văn Quý, lên đường làm nhiệm vụ. 3 đồng chí Đức, Tiến, Hùng đi xe ôtô của CSGT; 2 đồng chí Nghĩa, Quý đi 1 xe mô tô, và đồng chí Việt đi 1 xe môtô.
Khoảng 15h25, tổ tuần tra đi đến phố Nguyễn Thái Học, phát hiện phía trước có 1 chiếc xe máy Yamaha màu xanh (sau này xác định được BKS: 99H6-6506) đi hướng ngược lại, trên xe có 3 người gồm 1 nam, 2 nữ đều không đội mũ bảo hiểm. Vừa trông thấy bóng dáng sắc phục, cô gái trẻ điều khiển xe Yamaha lập tức quay đầu xe bỏ chạy về phía phố Quang Trung.Không chần chừ, đồng chí Nghĩa cho xe tăng tốc, cùng đồng chí Quý nhanh chóng bắt kịp được chiếc xe vi phạm và dùng gậy chỉ huy giao thông (không phải dùng dùi cui như một số ý kiến lầm tưởng) để ra hiệu lệnh dừng xe. Tuy nhiên, cả 3 người trên xe đã không chấp hành. Cô gái điều khiển xe tăng tốc, rẽ vào phố Quang Trung, bỏ cách xe môtô của CSGT gần 20 mét. Trên đường bỏ chạy, nhằm tìm cách “cắt đuôi”, chiếc xe máy có lúc còn lao lên cả vỉa hè.
Thấy vậy, tổ CSGT đi chậm lại để đối tượng giảm tốc độ, không phóng nhanh, vượt ẩu gây nguy hiểm cho người và phương tiện khác tham gia giao thông. Khoảng cách giữa chiếc xe vi phạm và xe của lực lượng CSGT xa dần.
Tuy nhiên đến khu vực ngã ba ngõ 6 phố Quang Trung, do tránh một người đàn ông đang dắt xe đạp sang đường, chiếc xe chở 3 người lao vọt lên vỉa hè trước cửa số nhà 2C, đâm thẳng vào xe máy của anh Phạm Chí Đức (trú tại phường Lê Lợi, thị xã Sơn Tây), là người thuê nhà số 2C để kinh doanh. ít phút sau đó, tổ CSGT cũng vừa đến hiện trường, tổ chức đưa nạn nhân đi cấp cứu tại Bệnh viện Quân y 105 và tiến hành khám nghiệm, thu thập dấu vết, vật chứng để điều tra tai nạn theo quy định.
Việc thu thập dấu vết hiện trường còn có sự tham gia của Kiểm sát viên Nguyễn Xuân Minh - đại diện VKSND thị xã Sơn Tây và sự chứng kiến của một số cán bộ cơ sở, người làm chứng.
CSGT đã làm đúng quy trình
Cùng với việc cho rằng lực lượng CSGT đã có “lỗi” gián tiếp, truy đuổi gắt gao khiến vụ tai nạn xảy ra; một bộ phận dư luận ở thị xã Sơn Tây băn khoăn về quy trình tác nghiệp của lực lượng chức năng, đã “ép” anh Nguyễn Chí Đức, chủ nhân chiếc xe máy bị xe của 3 em nhỏ lao vào, phải ký vào một tờ giấy trắng với tư cách người làm chứng.Ai thực sự có lỗi trong vụ việc trên? Ai gây ra vụ tai nạn? Và tổ CSGT thị xã Sơn Tây đã làm đúng quy trình? Đó là những vấn đề nhóm PV ANTĐ đặt ra và quyết tâm tìm câu trả lời khách quan nhất.
Qua thu thập tài liệu, PV ANTĐ xác định được nhân thân 3 thanh niên điều khiển xe Yamaha bỏ chạy chiều 7-7. Người cầm lái là em Nguyễn Thị Thanh Huyền (SN 1992), nhà ở phường Trung Hưng, thị xã Sơn Tây. Người ngồi giữa là em Hoàng Huy Cường (SN 1995), cũng trú ở phường Trung Hưng, thị xã Sơn Tây. Ngồi sau cùng là em Mai Lệ Quyên (SN 1994), nhà ở Bỉm Sơn, Thanh Hóa lên Sơn Tây chơi. 3 em này có quan hệ họ hàng với nhau.
Chiều 7-7, Huyền mượn xe máy của anh rể chở Cường, Quyên đi mua quần áo. Không những không đội mũ bảo hiểm, Huyền còn chưa có giấy phép lái xe và đi 3 người trên 1 xe máy.
Thượng tá Chu Đức Vân - Phó trưởng CAH thị xã Sơn Tây cho biết, ngay sau khi xảy ra sự việc, BCH Công an thị xã Sơn Tây đã thành lập tổ công tác để điều tra. Quá trình thu thập lời khai các nhân chứng, có sự tham gia của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thị xã Sơn Tây.
Có ít nhất 3 nhân chứng là bà Nguyễn Thị Du, nhà ở khu Mai Trai, phường Trung Hưng; anh Phùng Văn Nam, nhà ở đội 7 - Văn Gia, phường Trung Hưng và ông Nguyễn Văn Ty (SN 1934), trú ở xã Thanh Mỹ, thị xã Sơn Tây, đã chứng kiến sự việc trên và khẳng định chi tiết “khi chiếc xe máy chở 3 lao lên vỉa hè, xe của lực lượng CSGT cách hiện trường khoảng 30 mét”.
Đặc biệt, 1 trong số 3 nhân chứng này, ông Nguyễn Văn Ty, chính là người đàn ông dắt xe đạp qua đường, khiến chiếc xe máy kẹp ba phải tránh và lao lên vỉa hè trước cửa số nhà 2C. Theo tường trình của ông Ty, trước khi tìm cách tránh ông, chiếc xe máy chở ba phóng với tốc độ khoảng 70 km/h. Và khoảng 3-5 phút sau đó lực lượng CSGT có mặt tại hiện trường. Diễn tiến nêu trên có lẽ là câu trả lời chính xác nhất cho câu hỏi “Ai gây ra vụ tai nạn trên?”.
Như vậy bước đầu có thể xác định nguyên nhân gây ra tai nạn là do người điều khiển xe đã không làm chủ được tốc độ, đã tự lao lên vỉa hè để tránh một người đàn ông dắt xe đạp ngang qua đường.
Có thể thấy, trong sự việc này, 3 người trên xe máy Yamaha đã phạm ít nhất là 4 lỗi. Thứ nhất, họ đã sử dụng 1 xe máy chở 3 người; thứ 2, khi tham gia giao thông không đội mũ bảo hiểm; thứ 3, không có giấy phép lái xe; thứ 4, không chấp hành hiệu lệnh của CSGT.
Hôm gặp Nguyễn Thị Thanh Huyền, cô gái điều khiển xe Yamaha tại Bệnh viện Quân y 105, Huyền tâm sự với chúng tôi: “Hôm đó, khi nhìn thấy các chú công an đang đi tuần tra, vì không đội mũ bảo hiểm, lại đèo 3 người, nên em vội vàng quay ngược xe lại. Đến giữa phố Quang Trung, thấy các chú công an đuổi theo phía sau, yêu cầu dừng lại, nhưng em tiếp tục tăng ga phóng đi. Đúng lúc đó, có một ông già dắt xe qua đường, để tránh ông già, em đã cho xe lao lên vỉa hè và tai nạn đã xảy ra...”.
Đối với câu hỏi về quy trình làm nhiệm vụ của tổ CSGT thị xã Sơn Tây, PV ANTĐ đã có cuộc trao đổi với đại diện Cục CSGT đường bộ và được biết, ngày 15-11-2007, Bộ Công an đã ban hành “Quy định về quy trình tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ của lực lượng CSND”.
Điều 17, chương IV của Quy định này nêu: “… trường hợp người vi phạm không chấp hành hiệu lệnh dừng xe, cố ý lái xe bỏ chạy, lực lượng làm nhiệm vụ được phép dùng loa, còi và hiệu lệnh yêu cầu phương tiện đó dừng lại; tìm cách vượt lên phía trước xe vi phạm, dùng xe tuần tra kết hợp với các tín hiệu dừng xe, từ từ khóa chặt đầu xe vi phạm…”. Như vậy, việc tổ CSGT thị xã Sơn Tây ngay sau khi phát hiện xe vi phạm đã lập tức đuổi theo là hoàn toàn đúng quy trình.
Tuy nhiên khi nhận thấy phản ứng của người vi phạm, tổ CSGT đã đi chậm lại, không tiếp tục ý định đuổi chặn để tránh nguy hiểm cho chính người điều khiển xe và phương tiện khác.
Một sự thật khác được nhóm PV ANTĐ xác định xung quanh sự việc trên, là không hề có chuyện nhân chứng Nguyễn Chí Đức phải ký vào một tờ giấy trắng theo yêu cầu của lực lượng công an. Trao đổi với PV ANTĐ, anh Đức khẳng định, “với tư cách nhân chứng, tôi đã ký vào 4 biên bản với cơ quan công an, và biết rõ mình đã ký vào những giấy tờ gì”…




