Hành vi gian lận bảo hiểm có thể bị phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc thậm chí bị phạt tù đến 07 năm

Xã hội ngày càng phát triển thì con người ngày càng quan tâm đến việc bảo vệ bản thân, gia đình, đó là lý do cho sự phát triển không ngừng của các loại hình bảo hiểm trong đó có bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới. Tuy nhiên bên cạnh những ích lợi thiết thực mang lại thì bảo hiểm xe cơ giới cũng không tránh khỏi tình trạng chung về trục lợi bảo hiểm, dẫn đến giảm lòng tin đối với người tham gia bảo hiểm chân chính, thiệt hại về lợi nhuận đối với các doanh nghiệp bảo hiểm cũng như những hệ luỵ xã hội khác…

Những hành vi gian lận bảo hiểm phổ biến

Hành vi trục lợi bảo hiểm xe cơ giới ở Việt Nam rất đa dạng, chẳng hạn cố tình lập hồ sơ khiếu nại cho một vụ tổn thất không có thật, tự phá hủy tài sản để đòi bồi thường bảo hiểm (dàn dựng tai nạn xe hơi, tự đốt cháy xe…), kê khai thông tin thiếu trung thực (có thể diễn ra ngay từ giai đoạn tiền hợp đồng, hoặc sau khi tai nạn xảy ra) nhằm gia tăng lợi ích, hưởng lợi bất hợp pháp từ doanh nghiệp bảo hiểm, hoặc dạng trục lợi là bị tổn thất rồi mới mua bảo hiểm, thông đồng với ga-ra nâng giá sửa chữa xe hay khá phổ biến là trường hợp khách hàng tạo hiện trường giả đối với các vụ tai nạn, nhất là nhưng vụ việc quy mô vừa và nhỏ, gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp bảo hiểm.

Nguyên nhân và hậu quả của hành vi gian lận bảo hiểm

Vậy nguyên nhân gì khiến cho tình trạng trục lợi bảo hiểm vẫn còn diễn biến phức tạp? Theo thống kê các vụ trục lợi bảo hiểm thì nguyên nhân chủ yếu do lòng tham của con người muốn chiếm đoạt bất hợp pháp số tiền bảo hiểm. Theo quy định, giới hạn trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng do xe cơ giới gây ra là 150 triệu đồng cho một người trong một vụ tai nạn. Giới hạn trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về tài sản do xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe có kết cấu tương tự theo quy định của Luật Giao thông đường bộ gây ra là 50 triệu đồng trong một vụ tai nạn. Giới hạn trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về tài sản do do xe ô tô; máy kéo; rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo theo quy định của Luật Giao thông đường bộ gây ra là 100 triệu đồng trong một vụ tai nạn. Như vậy nếu vụ việc trục lợi bảo hiểm thành công thì cá nhân có thể trục lợi lên đến hàng trăm triệu đồng.

Có thể thấy trục lợi bảo hiểm là một hành vi phạm pháp, gây ra nhiều hậu quả cho các bên liên quan. Đối với doanh nghiệp bảo hiểm, trục lợi bảo hiểm làm giảm lợi nhuận, hiệu quả kinh doanh của công ty bị hạn chế, thậm chí còn gây tác động xấu đến uy tín của doanh nghiệp. Đối với khách hàng, hành vi trục lợi bảo hiểm tạo ra sự thiệt thòi về quyền lợi, vì phí bảo hiểm đối với người tham gia bảo hiểm trung thực bởi chính bản thân họ phải đóng phí bảo hiểm nhưng lại dành để chi trả cho những khoản tiền gian lận không được phát hiện ra. Đối với xã hội, hành vi trục lợi bảo hiểm khiến cho môi trường kinh doanh thiếu lành mạnh và thiếu sự công bằng. Từ đó dẫn đến tình trạng coi thường pháp luật, gây rối trật tự an ninh xã hội.

Chế tài xử phạt đối với hành vi gian lận bảo hiểm

Hành vi gian dối bảo hiểm xe có thể bị xử phạt hành chính. Nghiêm trọng hơn, người thực hiện hành vi này với số tiền trên 20 triệu đồng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 213, Bộ luật Hình sự.

Điều 213 Bộ luật Hình sự 2015 quy định Tội gian lận trong kinh doanh bảo hiểm như sau:

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tiền bảo hiểm từ 20.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm:

a) Thông đồng với người thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm để giải quyết bồi thường bảo hiểm, trả tiền bảo hiểm trái pháp luật;

b) Giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin để từ chối bồi thường, trả tiền bảo hiểm khi sự kiện bảo hiểm đã xảy ra;

c) Giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin trong hồ sơ yêu cầu bồi thường, trả tiền bảo hiểm;

d) Tự gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe của mình để hưởng quyền lợi bảo hiểm trừ trường hợp luật quy định khác.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:

a) Có tổ chức;

b) Dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt;

c) Chiếm đoạt số tiền bảo hiểm từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

d) Gây thiệt hại từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

đ) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì: bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm

a) Chiếm đoạt số tiền bảo hiểm 500.000.000 đồng trở lên;

b) Gây thiệt hại 1.000.000.000 đồng trở lên.

Để hạn chế tiến tới xử lý dứt điểm tình trạng gian lận bảo hiểm đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan trong việc thẩm định, giải quyết bồi thường thiệt hại đồng thời hoàn thiện cơ sở pháp lý, nâng cao chế tài xử phạt đối với hành vi này. Mỗi người dân cũng cần tự mình nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm đối với cộng đồng trong việc chấp hành pháp luật để xây dựng một xã hội công bằng, văn minh.

Việt Dũng